رهایی از دام اعتیاد با استفاده از یوگا و آیورودا
مترجم: ژیلا کردستانی
دانش قدیمی آیورودا(علم طب قدیمی هند) و یوگا (علم خودشناسی) مجموعه یی از درمان ها و تمرین ها را ارایه می دهد که سطح هوشیاری بیشتری را برای معتادان به دارو و مواد الکلی، فراهم می آورد.
آیورودا ، انسان را تعریف واحدی از 5 عنصر در نظر می گیرد، که در 3 دوشای اصلی (واتا،vata پیتا،Pita کافاKapha- اخلاق بیولوژیکی) تهذیب می شود. این سیستم درمانی کل نگر ، روش های علمی و ساده یی را ارایه می دهد که از طریق درمان حواس پنجگانه و راهکارهای سم زدایی، بدن را بازسازی و دوباره جوان می کند. درمان از طریق آیورودا، دستگاه های بدن را قدرت و زندگی دوباره بخشیده و مقاومت بدن را افزایش می دهد، به این ترتیب که سلامت بدن را از بنیان تامین می کند و توانایی رویارویی با فشارهای روحی و حوادث روزانه را به گونه یی افزایش می دهد، که انسان، در برخورد با موقعیت های استرس زا، رفتار های دوران اعتیاد را نخواهد داشت و به آن رفتارها باز نخواهد گشت.
روش های درمانی آیورودا، بیشتر بر تغییرات سبک زندگی تاکید می کند تا آن که خوردن دارویی را برای ریشه کن کردن اعتیاد تجویز کند. انجام یوگا و آیورودا، بطور همزمان برای ترک اعتیاد و بهبود سلامتی پایدار نقش اساسی دارد. در زیر، 12 گام برای ترک اعتیاد ، با بهره گیری از یوگا و آیورودا، آورده شده است:

1. برنامه غذایی.
2. گیاه خواری.
3. ماساژ (درمان آیورودایی بدن)
4. استفاده از رایحه.
5. آوا های عرفانی و تکرار ذکر
6. استفاده از رنگ .
7. سم زدایی.
8. آسانا.
9. تمرینات تنفسی.
10. رها سازی.
11. مثبت اندیشی و مراقبه.
12. تلفیقی از چهار شاخه یوگا«کارمایوگا، بهاکتی یوگا، راجایوگا، جنانایوگا.»


برنامه ی غذایی
رژیم یا برنامه غذایی برای ترک مواد مخدر و الکل باید به اندازه کافی، گرم و مغذی باشد. این برنامه می تواند همه ی حبوبات پخته دارای ویتامینB، میوه و سبزیجات را در بر بگیرد.
مصرف غذاهای پخته به جای غذاهای سرد و خام بهتر است.
گاهی دیده می شود میان معتادان، مواد محرکی مانند قهوه و شکر طرفداران زیادی دارد. در مراحل نخستین ترک، استفاده از این محرک ها مفید است. آیورودا، هیچگاه تغییرات ناگهانی و سریع را پیشنهاد نمی کند؛ زیرا ترک سریع در زمان کوتاه، تعادل بدن را به هم می زند. اگر چه پس از هوشیاری، باید به کاهش استعمال این گونه مواد محرک توجه فراوانی شود. بدین منظور، می توان غذا و مواد سالم را جایگزین کرد.
اغلب اعتیادها به عدم تعادل «واتا» منجر می شود. (خشکی و تحرک بیش از اندازه و افراطی) در نتیجه، غذاهای مقوی مانند: شیر، بادام ، دانه ی کنجد و بلوط مفید خواهند بود. بهترین جوان کننده، کره ی آب کرده وو صاف شده است. معتادان والکلی هایی که ترک کرده اند، برای روان شدن سیستم داخلی و تغذیه ی سیستم عصبی آسیب دیده، به چنین مواد غذایی احتیاج دارند، به این ترتیب، سیستم بدن مصون و مقاوم خواهد شد. کره را می توان به جای روغن در پخت غذای روزانه- نیز به کاربرد یا در هر وعده آن را به غذای گرم اضافه کرد.


گیاه خواری
اطمینان از سلامت دستگاه گوارشی در باز سازی بدن کمک غذا، بسیار اهمیت دارد. نخستین مورد برای قوی سازی، حذف نوشیدنی های خنک و یخ زده است. نوشیدن چای گیاهی برای تسکین، تعادل و سم زدایی سیستم، مفید است. آیورودا ادویه جاتی را به کار می گیرد که به گوارش کمک می کند. این ادویه جات در پخت غذا یا دستور گوارشی به کار می رود. ادویه جات خانگی مانند: زنجبیل تازه ، رازیانه، زیره سبز، گشنیز، جوز، هل، دارچین و فلفل به سلامتی و روند گوارش بدن کمک می کند. دستورات آیورودای سنتی را می توان برای کمک به هر دوشا در گوارش استفاده کرد: هینگ واستاک(Hing vastak) به گوارش «واتا» کمک می کند.( آسافتیدا/ هینگ بخشی از این دستور، برای آزاد کردن گاز است.) برای مزاج پیتان، از دستور آویپاتیکار
(avi pattikar) و برای مزاج کافا(kapha) گیاه های تند و قوی تری که در تریکاتوTrikatu)) ترکیب شده، پیشنهاد می شود.
گیاه خواری، بسته به سرشت و دو شاهایی که تعادل ندارند و هم چنین میزان گرایش به مواد اعتیاد آور و میزان خسارت مواد به ارگان ها و بافت های بدن، پیشنهاد می شود. به طور کلی، مواد نیرو بخش بری آرامش ذهن به کار می رود. (گوتا کولا، براهمی ، جاتاماسنی، سنبل کوهی ، بابونه،...)
گوتا کولا، بهترین گیاه برای پاک سازی داروهای توهم زا از شش و مغز است، این ماده در کره ی آب کرده وجود دارد«آشوا گاندا» هم بهترین گیاه برای بازسازی سیستم عصبی است. «شاتاواری» برای بازگرداندن احساسات و تعادل مفید است. اثر مخرب ادرار آوری داروهای مخدر جهاز بدن را خشک و بی آب می کند. به ویژه بر روده ی بزرگ که عضو مهم «واتا»ست، اثر می گذارد. کارکرد کلیه را هم که عضو تحت کنترل دوشای «واتا»ست، به خطر می اندازد. بهترین گیاه آیورودایی برای نیروبخشیدن و قدرتمند کردن کلیه ها،« شیلا جیت» است. استفاده پی در پی از الکل، مشکلات کبدی را پدید می آورد. کبد، مهم ترین عضوی است، که با دوشای «پیتا» کنترل می شود. زردچوبه و «بهامیالاکی» دو گیاهی هستند، که به عملکرد کبد کمک و آن را پاکسازی می کنند. عصاره ی آلوئه ورا، ماده ی نیرو بخش ملایم و خوبی برای کبد است، و برای خنک کردن کسانی مناسب است که مقدار فراوانی الکل مصرف می کنند. گرمای آن، نشانه ی صفت عنصر آتش است.


ماساژ
«آبهیانگا» نوعی ماساژ با روغن گیاهی و گرم است، که هر کس می تواند خودش روزانه آن را انجام دهد. هم زمان، آرامش بخش و انرژی بخش است. این ماساژ کار ساده ایی است و تنها 15 تا 30 دقیقه زمان می برد. هم چنین دوشای «واتا»را آرام و استرس و اظطراب ، احساس دستپاچگی و در خود بودن را از وی دور می کند. متون آیورودا، ماساژ را در زمان صبح توصیه می کند. این کار سبب می شود، سطح انرژی در طول روز بالا برود و هنگام شب، خواب راحت و آرامی را فراهم آورد.
ماساژ هم چنین سبب تعدیل هیجانات و پرانای بدن می شود. با انجام ماساژ به طور منظم، سم های موجود در غضروف و بافت ها و بافت های بدن آزاد و به سیستم بدن وارد می شود. در نهایت از راه چرخه ی آزاد سازی سم، به طور طبیعی از بدن خارج می شود و میزان آن کاهش می یابد.

استفاده از رایحه
روغن های حیاتی، خواص مفیدی را در تسکین با تحریک ارائه می دهند. آیورودا عدم تعادل دوشاها را با ویژگی عکس آن درمان می کند. «واتا» که از هوا ساخته شده، سبک و خشک، متحرک و سرد است. پس خاصیت گرمایی دارد. در نهایت با رایحه های خنک و مطبوع، مانند رز، یاسمین، صندل(عود) سفید متعادل می گردد. «کافا» از آب و خاک و دارای ویژگی سرد و نمناک ، کند و سنگین است، پس می تواند با روغن ها ی محرک ، خشک و سبک کننده و گرم، مانند ریحان، کافور، میخک، اکالیپتوس، ساژ و آویشن درمان گردد. روغن های حیاتی می توانند به هنگام استحمام بکار برده شوند و رایحه ها در فضای اتاق پخش شوند، بسیار مطبوع و دل انگیز خواهند بود، با انجام چنین روشی و به هنگام شب، خواب آرام، فراهم می آید و در محیط کار شخص می تواند بر هیجانات و استرس های کاری غلبه پیدا کند.


آوا های عرفانی
بهنگام انجام این تمرینات استفاده، از موسیقی های افراطی و تحریک کننده (رپ،heavy rock) یا موسیقی های افسرده کننده(ترانه های عاشقی و رومانتیک،blues) بایستی متوقف گردد و در عوض بایداز موسیقی های متعادل و متعالی ، از جمله: کلاسیک استفاده شود. به این ترتیب، از گوش دادن پی در پی به ترانه هایی که احساسات و خاطره های ناخوشایند گذشته را بر می انگیزد، جلوگیری می شود. اثر بخش ترین نوع آوا درمانی روش «مانتر» (ذکر)است. خیلی از غربی ها، تجربه ی اثرات درمانی «مانترا» را دارند. این آواها، در خواست و دریافت مناجات گونه است،که به سکوت ختم می شود و همانطوریکه میدانید سکوت شفای نهایی است.


استفاده از رنگ
درمان خوشایند دیگر از راه رنگ است. در نقطه ی شروع، رنگ سبز چمنی اثرات شفا بخشی فراوان دارد. گل های تازه، هم خوشبو هستند، هم رنگ آنها روی قلب اثر می گذارد. کسانی که در مرحله ترک هستند، بهتر است هر هفته یک دسته گل خریداری کنند تابدین ترتیب بابت رضایت واستفاده نکرن از مواد یا الکل از خود قدردانی کرده باشند. هم چنین می توانند از رنگ در گزینش لباس ها و پوشش های خود از رنگهایی که دوست دارند هم بهره بگیرند. در قانون کلی، از رنگ سیاه، قهوه ای و طوسی که باعث بروز افسرده گی شود باید دوری کرد. کاربرد رنگ های روشن، اثر خوبی بر رفتار های فرد هم در خانه و هم در محل کار دارد.


سم زدایی
در آیورودا، روشی 3 مرحله ای به نام «پانچاکارما» برای سم زدایی وجود دارد. گفتنی است این مراحل ، آماده سازی، پاک سازی و جوان سازی را در بر می گیرد. در نتیجه ، زمان بر است و باید به کمک متخصصان واجد شرایط صورت گیرد. گاهی کسی که در مراحل نخستین بهبودی قرار دارد، باید پیش از اعمال درمان های حذفی، کمی از لحاظ بنیه قوی شود. بدین منظور می تواند بطور مرتب از «تریفالا» استفاده کند، این ماده هم تقویت کننده است، و هم باعث سم زدایی می شود. استفاده از تریفالا دستور آیورودای کلاسیک است، که سه میوه ی «آمالاکی»،« هارتیاکی» و «بیهتیاکی» را در بر می گیرد.
پیروی از این دستور خوراکی ، هر سه دوشا را متعادل می کند. حتی اگر در مدت زمان طولانی به کار برده شود، اثر مخرب نخواهد داشت. در این ماده خوراکی ویتامین C به مقدار فراوان وجود داشته، و اثر آنتی اکسیدان قوی دارد.
غذای مورد تایید آیورودا، کیچاری است، کیچاری محلولی است از(برنج با سماتی، هسته ی خرد شده ی انبه، کره ی آب شده و تعدادی ادویه جات این غذا ، نیروبخش و آسان هضم است. به راحتی پخته می شود کیچاری دستگاه گوارشی را تمیز و پاک و روان می کند. خوردن کیچاری استفاده از تریفالا و انجام روزانه آبهیا نگا به مدت 3 تا10 روز می تواند به یک روند سم زدایی در منزل تبدیل شود.


آسانا
ورزش فیزیکی یوگا (آسانا) برای پرورش بدن، افزایش توانایی ذهنی و ظرفیت روحی است. تمرینات یوگا به سلامتی ستون فقرات کمک فراوانی می کند، و عملکرد اعضای داخلی بدن را نیز بهبود می بخشد. هم چنین برای سیستم عصبی و سیستم ترشحات داخلی ( هورمون ها و غدد) مفید است. بنابراین ، سلامتی وتعادل را به کل سیستم بدن باز می گرداند. اغلب مراکز سم زدایی/ توانبخشی، امروزه کلاس های یوگا را پیشنهاد می کنند، زیرا با انجام این تمرینات، مریض احساسراحتی کرده، نتایج مفیدی به دست می آورد. گفتنی است، ورزش آسانا، شامل تمرینات ملایم، با احتیاط و متعادلی است که انجام آن احساس آرامش را در انسان ایجاد زندگی ) را متعادل و جابه جا می کند. در نتیجه ، زوال و عدم تعادل ناشی از مصرف بی رویه ی الکل و مواد مخدر را از بین می برد. آسانا های یوگا به افزایش تمرکز فکر کمک کرده، و در نهایت ، دقت و هوشیاری را بالا می برد.


پرانایاما(تنفس درست)
راهکارهای تنفسی، مانند نفس عمیق، با استفاده از عضله های شکم، به حفظ تعادل و آرامش ذهن کمک کرده ذهن، فرد را روشن و هوشیار می کند. این راهکار، در هر زمان دلخواه صورت می گیرد. بیشتر مردم، نفس سطحی می کشند. در حالی که نفس عمیق، سیستم عصبی مرکزی را آرام می کند، و به آن قوت و نیرو می بخشد. این راهکار، روش مهمی برای غلبه بر اعتیاد است.


ریلکسیشن(رها سازی)
تمرینات رها سازی، برای کاهش اضطراب و بحران های ذهنی مفید است. با توجه به تحریک افراطی بدن به سبب مصرف الکل و مواد مخدر، دراین گروه، بی خوابی و ضعف اعصاب وجود دارد. یک راهکار ساده مانند شاوآسانا( حالت وانهادگی) اگر 10 تا 15 دقیقه در روز انجام شود، بدن و ذهن را آرام واستوار و متعادل می کند. دراین تکنیک ، نخست ریلکسیشن انجام می گیرد، یعنی هر بخش از بدن از نوک پا تا سر منقبض و سپس رها می شود. در حین انجام این کار، مرتب در ‌ذهن گفته می‌‌شود: من انگشت پا، پا، زانو، پشت،... را رها می کنم. توانایی رها سازی هوشیارانه بدن و ذهن را فروشی قوی برای افزایش ارزش شخصی و اعتماد به نفس است.


مثبت اندیشی و مراقبه
«تمام گونه های اعتیاد، نوعی وابستگی روانی است. با تلاش برای ارتباط با «خویش واقعی» باید به این حقیقت، توجه فراونی شود. «خویش واقعی » غیر وابسته و از اثرات محیطی متعالی تراست.»
برای چیره شدن بر اختلالات ذهنی باید با روش کارو عملکرد ذهن آشنا شد. کسانی که مشکل اعتیاد دارند، در حقیقت ذهن شان خارج از کنترل است. اعتیاد در ذات عقل است. تا آن اندازه افکار را وسوسه می کند، که انسان به تکرار و تکرار کار خویش تمایل پیدا می کند. نظام اعتیاد بر پایه ی عادت و تصورات منفی است. ذهن تصور می کند، که الکل یا مواد مخدر، یک راه حل است، و بر طبق عادت، آن را انتخاب می کند. چرخه یی در زندگی انسان ایجاد می شود، که رهایی از آن مشکل است. مثبت اندیشی و مراقبه، راهکارهایی را ارایه می دهند، که عملکرد ذهن را کند می کند. سپس عادت آن تغییر می یابد. گام نخست، افزایش زمان میان نیاز به مصرف، عادت فکری و عمل است. این راهکارهای ذهنی به عملکرد صحیح مغز کمک می کند و با جایگزینی افکار مثبت به جای افکار منفی، ذهن را روشن و بی آلایش می سازد.

در ابتدای کار، مثبت کردن ذهن کار دشواری به نظر می رسد. زیرا ذهن به سبب عادت غلط و ویرانگر ، سست و بی اراده شده است.شرکت در برنامه «ست سنگ» sat saunyیعنی بودن با گروهی که عاقل و معنوی و مثبت اندیش هستند، و تمرینات معنوی انجام میدهند راهی است برای متعالی کردن ذهن و روح .

برنامه ست سنگ برای معتادان جلسات 12 گانه ی دوستی است برای، سود بردن افراد جدید از گروهی افراد اهل معرفت که به انجام مراقبه و خواندن کتابهای معنوی مشغولندو اکنون در دوران خودداری ازمصرف (ترک) هستند. داستان این گروه به خوبی می گوید، که چه بودند(شناسایی) چه اتفاقی افتاد( لحظات پاک شدن از مواد) و اکنون چه هستند( تجربه ی زندگی به معنای واقعی) زمانی که امکان حضور در جلسات سات سنگ وجود ندارد، خواندن سرگذشت و گواهی کسانی که به تعادل رسیده اند، کمک فراوانی می کند.
این مطالب در متون 12 گانه در دسترس هستند. ست سنگ به انسان ها القا می کند، که کار درست را انجام دهند. اعتیاد به خودی خود ویرانگر است. بنابراین حضور در کنار کسانی که ما را عاشقانه دوست دارند، به ما کمک می کند در گذر زمان، خودمان را دوست داشته باشیم . ما از بیرون کمک می گیریم، تا زمانی که درون مان به کمک ما بیاید. زمانی که معتادان، احساس عشق و درک متقابل رااز سوی دیگران دریافت کنند، بهتر می توانند از خود مراقبت کنند، ذهن معتادانی که به سبب مصرف الکل یا مواد مخدر ویران شده، است دچار وسواس های شدید و اضطراب، است. پس باید همه ی امور را دوباره یاد بگیرند؛ تحت تاثیر کسانی باشند، که شاد و قوی هستند. باید شجاعت رویارویی با مشکلات را داشته باشند و این کاراز طریق با معاشرت با انسان های شجاع ، راستگو، عاشق و دلسوز بیشتر مسیر خواهد بود. پشتیبانی بی قید و شرط، بسیار لازم است و اطرافیان باید آن ها را به خاطر قرار گرفتن در مسیر جدید زندگی ، تشویق کنند.


ترکیب 4 روش یوگا «کارما، بهاکتی، راجا ، جنانا»
اعتیاد ، بیماری بدن، ذهن و روح است. یوگا، هر انسان را شخصیتی کل نگر از سه بعد (فیزیکی، روحانی، و سببی) می بیند. ترکیب 4 روش یوگا، راهکار صحیحی را ارایه می دهد: 1. تمرینات تنفسی و فیزیکی ها تایوگا.
2. مدیتیشن و آنالیز ذهنی در راجا یوگا. 3. فارغ از دور شدن از نفس بودن در کارما یوگا( رفتار بدون انگیزه ی خود پرستی) 4. پرس و جوی فلسفی درباره ی (من که هستم) و ارتباط من با جهان هستی چیست؟( جنانایوگا) تمرینات این 4 روش یوگا باید روزانه، مختصر و کوتاه صورت گیرد. این ابعاد یوگا برای بازگشت سلامت، کمال و روحیه ی جنگ با اعتیاد لازم است. تمرینات گوناگون به انسان ها کمک می کند، تا در خلال مدتی که در مرز سلامت هستند، و رفتار و روش زندگی و کنترل نفس خود را پیش می برند، در زندگی روز مره ی خود قدرت انتخاب هم داشته باشند. برای قرار گرفتن درمسیر شفابخشی و کمال ، باید انسان از نفس خود بیرون بیاید؛ وحقیقت اصلی زندگی را بداند. کار ما یوگا قابلیت رها شدن از نفس و زندگی در جهت کمک به هم نوع ودستیابی به قدرتی ماورای قدرت نفس می باشد،. بهاکتی یوگا، تمرینی برای واگذاری نفس با از خودگذشتگی و پرستش است. فعالیتی که امروزه در غرب رواج بسیاری دارد، (مناجات کردن و تکرار کردن ذکر) است. روش مطمئن است برای شفایابی که با انجام آن احساس مثبتی را از خوشی و عشق واتصال به منشأ هستی، در انسان پدید می آورد.
راجایوگا، متشکل از 8 راهکار برای پاک سازی از طریق تمرینات یاما، نیاما، آسانا،... است. این تمرینات راهنمایی برای انظباط شخصی و کنترل ذهن در جهت مثبت است، که دقیقا ً خلاف همه ی عادت های دوران اعتیاد است. این پاک سازی به مدیتیشن می انجامد. راهکار مطمئنی برای اتصال آگاهانه با استفاده از قدرت و نفس عالی مرتبه. ، نفس واقعی را تصدیق می کند. زمانی که سرشت واقعی را تشخیص می دهیم، جنانایوگا همه ی مشکلات روانی از ریشه درمان خواهند شد. تصدیق و شناسایی نفس، همه ی هوس ها، احساس کمبودها، مشکلات ارزش دادن به خود و رفتارهایی را که به شکست نفس می انجامد، از بین می برد. ترکیب روانی یوگا وفلسفه ی یوگایی نفس درکنار روش زندگی آیورودایی، مسیری مطمئن و درست برای درک نفس در کنار روش زندگی آیورودایی است و آن، مسیری مطمئن و درست برای درک نفس به جای تخریب نفسانی است. این ترکیب قدرتمند را در درمان از طریق یوگا، می توان تجربه کرد، که در باهاما، هند، نیویورک و کالیفرنیا در سال 2007 اجرا شده است.

برای اطلاعات بیشتر، به سایتWWW. Yoyaofrecovery.com