وضعیت مغز هنگام تمرین یوگا نیدرا

 15 مرداد 1398   16:59
 0
 959
اشتراک :

کارن برودی/یوگا ژورنال- نوامبر 2017 (آذر 1396)
برگردان: حامد رنگین‌کمان

 

بیایید ببینیم وقتی در تمرین یوگانیدرا غرق می‌شویم چه اتفاقی برای امواج مغزی رخ می‌دهد و چرا این تمرین موجب احساس سرزندگی در فرد می‌شود. در هر تمرین مدیتیشن یوگا نیدرا، با ورود آگاهانه به وضعیت خواب، موجب آرامش و ثبات امواج مغزی می‌شوید ولی چگونه؟

 

یوگانیدرا و امواج مغزی

برای فعال‌سازی واکنش ریلکسیشن، ابتدا بدن و تنفس‌تان را به اشکال مختلف، حس کنید. واکنش ریلکسیشن موجب برقراری تعادل میان دستگاه عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک و تعادل میان سمت چپ و راست مغز می‌شود. در این فرایند، مغز از وضعیت بتا که وضعیت بیداری و فعالیت مغزی است به وضعیت آلفا که وضعیت آرام‌تری است تغییر می‌کند. در وضعیت آلفا، هورمون تنظیم‌کنندۀ خلق یعنی سروتونین ترشح شده که موجب احساس آرامش در شما می‌گردد. افرادی که زمان کمتری در وضعیت آلفا هستند درمقایسه با افرادی که زمان بیشتری در این وضعیت هستند، اضطراب بیشتری دارند. خودرویی را در نظر بگیرید؛ اگر بخواهید خودرو را متوقف و موتورش را خاموش کنید، ابتدا باید دنده را کاهش دهید. فرایند تغییر وضعیت مغز به وضعیت آلفا از طریق کاهش فعالیت ذهنی یا قرار گرفتن در وضعیت استراحت به همراه فعالیت آرام‌تر و سلامت‌بخش امواج مغزی آغاز می‌شود.
از آلفا به آلفای عمیق‌تر و حالت موج بالای تتا که همان حالت رویا یا خواب (REM) است می‌روید. در وضعیت تتا، افکارتان آرام شده و به 4 تا 8 فکر در ثانیه می‌رسد. این وضعیت جایی است که فرایادگیری رخ می‌دهد. کودکان و هنرمندان وضعیت تتای بیشتری را تجربه می‌کنند. یکپارچگی و رهایی هیجانی و تغییرات مغزی نیز در این هنگام رخ می‌دهند. در این وضعیت است که گاهی برخی افراد افکاری تصادفی دارند یا تصاویری را می‌بینند. فرد در وضعیت تتا ممکن است رنگ‌ها و تصاویری را ببیند یا صدای فرد دیگری را در حال صحبت بشنوند ولی در عین‌حال، صدا را نشنوند. در این وضعیت فرد وارد نوعی خلاء و وضعیت تهی می‌شود.
پس از تتا، به سمت دلتا پیش می‌روید. وضعیتی که شمار افکار به 1 تا 3.9 فکر در ثانیه کاهش می‌یابد. این وضعیت سلامت‌بخش‌ترین وضعیت ذهن است که در آن اندام‌هایتان احیا شده و هورمون استرس از بدن‌تان زدوده می‌شود.
مغز در زمان بیهوشی، در وضعیت امواج دلتا قرار دارد. افراد دچار کما نیز در وضعیت موج مغزی دلتا قرار می‌گیرند. قرارگیری در این وضعیت به این معناست که بدن امکان بازیابی سیستم‌هایش را دارد. در جوامع امروزی معمولا افراد زیادی وضعیت‌های عمیق خواب مانند تتا و دلتا را تجربه نمی‌کنند. درنتیجه، بدن‌های ما امکان آرام‌شدن و به‌دست آوردن فرصت بازیابی خودش را ندارد. افراد افسرده وارد وضعیت‌های بتا و آلفا می‌شوند ولی به ندرت وضعیت‌های تتا و دلتا را تجربه می‌کنند.

 

دستیابی به وضعیت چهارم هشیاری از طریق یوگانیدرا

انجام تمرین یوگانیدرا تحت نظارت و راهنمایی، شما را حتی از سطح موج دلتا (سطحی که تنها از طریق خواب کامل به‌دست می‌آید) نیز فراتر می‌برد. در چهارمین سطح هشیاری، پیش از دلتا مغز فارغ از اندیشه است. این وضعیت نوعی از دست دادن کامل آگاهی و هشیاری در حالت بیداری است. در این وضعیت چنان هشیاری از دست می‌رود که گویی روح از بدن خارج شده است. البته، هرکسی یوگانیدرا تمرین کند به این سطح از هشیاری نمی‌رسد ولی هرچه بیشتر تمرین کنید، جرعه‌های بیشتری از آن
خواهید نوشید.
پس از ورود به چهارمین وضعیت هشیاری دوباره به سمت وضعیت بیداری هدایت می‌شوید. البته نمی‌توانید در چهارمین وضعیت هشیاری باقی بمانید ولی همین‌که تاثیر این وضعیت را حس کردید، می‌توانید بخشی از آرامش حاصل از آن را با خود به وضعیت بیداری و وضعیت عادی ذهن بیاورید. همچنین می‌توانید اندیشه‌ها و هیجان‌هایتان را ساماندهی کنید. چراکه ضمیر ناخودآگاه شما در چهارمین وضعیت هشیاری بسیار فعال و در مقایسه با زمان بیداری، بیشتر پذیرای تصمیم‌ها و موضوعات است. بنابراین، در زندگی روزمره‌تان بیشتر می‌توانید در تلاطم هیجان‌ها و اندیشه‌های‌تان زمانی را برای استراحت و آرامش بیابید و این موضوع موجب نوعی احساس آزادی و رهایی می‌شود تا در رویارویی با مسائل زندگی صبورتر باشید.
افزون‌بر این، اغلب هنگام انجام یوگانیدرا از شما خواسته می‌شود بر ناحیۀ میان دو ابرو متمرکز شوید که تحت عنوان چشم سوم شناخته می‌شود. در این قسمت غدۀ صنوبری قرار دارد که با متمرکز شدن بر نقطۀ مذکور تحریک می‌شود. مطالعات بر این موضوع تاکید دارند که ملاتونین یعنی هورمونی که از این غده ترشح می‌شود عامل نیرومندی در کاهش استرس، بهبود خواب عمیق‌تر و تقویت سیستم ایمنی است. تقویت سیستم ایمنی نیز به جلوگیری از ابتلای بیماری، تقویت نیروی شفای بدن و کاهش سرعت پیری زودرس کمک می‌کند.

 

فواید یوگانیدرا

اگرچه یوگانیدرا جایگزین خواب نیست، اما مهم‌ترین دلیل استقبال بسیاری از زنان از یوگانیدرا به این باور عمومی مربوط می‌شود که 45 دقیقه خواب یوگایی برابر با 3 ساعت خواب عادی است. البته در تأیید علمی این ادعا هنوز جای بحث است، ولی به احتمال زیاد احساس مذکور ناشی از مجموعه‌ای تغییرات امواج مغزی است که در طول یوگانیدرا رخ می‌دهد. از بسیاری از زنان می‌شنویم که پس از تمرین یوگانیدرا، با احساس عمیق سرزندگی و انرژی از خواب برمی‌خیزند و یوگانیدرا به خواب شبانه‌شان نیز کمک می‌کند. چه کسی از خواب بدش می‌آید؟
همانطور که انتظار می‌رود، استراحت کردن خوب، می‌تواند زندگی را تغییر دهد. ولی یوگانیدرا افزون بر آن، سلامت کلی شما را نیز بهبود می‌بخشد. نتایج مطالعه‌ای که در سال 2013 انجام شد حاکی از آن است که تمرین یوگانیدرا به زنانی که دچار بی‌نظمی عادت ماهیانه و مشکلات روان‌شناسی هستند کمک کرده و موجب بهبود اضطراب، افسردگی و سلامت عمومی‌شان می‌شود. زنان بسیاری بوده‌اند که در استفاده از یوگانیدرا برای مدیریت عملیات قبل و بعد از اعمال جراحی و کاهش درد، به موفقیت‌های بالایی رسیده‌اند. همچنین مطالعات علمی به چگونگی کاهش کلسترول و فشار خون و بهبود نوسانات گلوکز خون و نشانه‌های دیابت از طریق یوگانیدرا اشاره دارند.
مطالعاتی که به فواید مدیتیشن اشاره دارند در مورد یوگانیدرا نیز صادق است. چراکه یوگانیدرا نیز نوعی مدیتیشن است. مدیتیشن و یوگانیدرا هر دو به فعال‌سازی واکنش ریلکسیشن، بهبود عملکرد دستگاه عصبی و دستگاه غدد درون‌نیز که بر ترشح هورمون‌ها تأثیرگذارند، کمک می‌کنند و همچنین در فرایند احیا و بازسازی سلول‌ها، کاهش اضطراب و بهبود خلق، تاثیر
 مثبت دارند.
زنان همواره از تأثیر مثبت تمرین مدیتیشن یوگانیدرا بر زندگی خانواد‌گی‌شان نیز صحه می‌گذارند. مادری که به دلیل خستگی و استیصال احساس می‌کرد از خانواده‌اش فاصله گرفته است اذعان می‌کند با تمرین مدیتیشن یوگانیدرا احساس بهتر و صمیمانه‌تری نسبت به خودش، فرزندان و همسرش دارد و با آرامش بیشتری وظیفۀ مادریش را انجام می‌دهد. به‌طورکلی، خانم دیگری که در بند اضطراب گرفتار بود، با تمرین یوگانیدار اکنون زندگی خوب و آرامی را همراه خانواده‌اش تجربه می‌کند.
تردیدی ندارم زنان با تمرین منظم مدیتیشن یوگانیدرا زندگی خانوادگی‌شان را احیا کرده و بازمی‌یابند.

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
امتیاز شما به این مقاله :