با ماندالاها به «خود» نزدیک شوید

 15 مرداد 1398   16:59
 0
 696
اشتراک :

گردآوری و ترجمه: مینا بختیاری

 

ماندالا یک طرح، نگاره و یا الگوی هندسی است که درواقع جنبه‌های ماوراءطبیعی جهان هستی را به شکل سمبلیک به ما نشان می‌دهد؛ یک جهان صغیر از کل هستی از منظر انسان.

 

این نگاره، یک نمایشگر گرافیکی از «خودِ درون» (در اندیشۀ یونگ) است که می‌تواند، در رؤیاها و تصاویر ذهنی، ظاهر شود یا خودش، به‌عنوان یک اثر هنری، به‌وجود آید. ماندالا در نمایش‌ها و تظاهرات فرهنگی و مذهبی حاضر است و نمونه‌هایی از آن در فرهنگ‌های باستان وجود دارد. در مسیحیت می‌توان آن را به شکل طرح‌های دیواری، به همراه نقش حیوانات، برای به تصویر کشیدن فرستادگان خداوند (و منطقه البروج) یافت. طرح‌های منطقه البروج و نسخه‌های مختلف آن نمونه‌هایی از ماندالا به شمار می‌روند. همچنین، در آیین‌های معنوی هند نیز نمونه‌های جذابی از ماندالا را همراه با نمادهایی از معابد محلی پیدا می‌کنیم.

 

تصویر 1: منطقه البروج نجومی

به‌طورکلی ماندالا یک شکل هندسی انتزاعی و استاتیک (مربع یا دایره) یا تصویر واضحی تشکیل شده از اشیاء یا موجودات مختلف است.

ماندالا در یوگا می‌تواند کمک‌کننده‌ای در مدیتیشن با شکل تصویری باشد که لازم است از طریق جذب ذهنی، درونی گردد. این تصویر، انرژی‌های درونی و نیروهای شخص تمرین کننده را سازماندهی می‌کند و آن‌ها را در ارتباط با هوشیاری فرد، قرار می‌دهد.

در رؤیاهای ما، ماندالا بیان‌گر پدیدۀ مرکزیت بخشیدن به «خود» نسبت به کلیت جسم ماست. این بخشی از مسیر فردیت است که یونگ در آثارش شرح داده است. ماندالا در رؤیاهای مدرن می‌تواند یک دستگاه الکترونیکی پیشرفته باشد: یک ساعت الکترونیکی یا یک دستگاه مداری پیچیده. اغلب، بشقاب پرنده‌هایی که در آسمان یا در رؤیاهای ما ظاهر می‌شوند، ماندالا هستند.

دیگر تصاویر ماندالا می‌تواند آبنماهای گرد پارک‌ها و مسیرهایی که از آن منشعب می‌شوند، بازارهای مربع  شکل، ستون‌های هرمی بلند، ساختمان‌های دایره‌ای یا مربعی شکل، دریاچه‌ها، رودخانه‌ها (شبکه‌های شعاعی آب) باشد.

سری یانترا نوعی ماندالا با الگوهای هندسی است. سری یانترا به معنای واقعی کلمه، یک ماشین یا دستگاه است. در عمل، یانترا نماد جنبه‌های الوهیت و نیروهای خلاق جهان است. یک ماتریس  درهم از نقوش هندسی، حلقه‌ها، مثلث و طرح‌های شبه‌گُل است که الگوهای فراکتالی  زیبایی را تشکیل می‌دهند. این الگوهای بصری می‌تواند تأثیرات مهم و مفیدی در ذهن داشته باشد. درست مانند اصوات کهن، مانتراها و ذکرها که در تعادل ذهن و بدن از طریق شنوایی مفید هستند، اشکال و طرح‌واره‌های کهن نیز می‌توانند باعث انسجام در مغز شوند و تأثیری متعادل‌کننده و آرام‌بخش بگذارند. در فرهنگ‌های سراسر جهان، از الگوهای بصری زیبایی برای آرام کردن ذهن بی‌قرار استفاده می‌شود.

تصویر 2: ماندالای سری یانترا

 

تمرکز روی ماندالا مراقبۀ یانترا

برای انجام مراقبه روی ماندالاها، ماندالایی را انتخاب کنید که تأثیر بصری قوی‌ای روی‌تان بگذارد. مدیتیشن به‌شدت به تمرکز بستگی دارد؛ بنابراین، قبل از استفاده از ماندالایی که انتخاب کرده‌اید، یک مکان آرام برای نشستن پیدا کنید، به دور از سر و صدا و هر عاملی که در شما ایجاد حواس‌پرتی می‌کند. سعی کنید اتمسفر صلح‌آمیز اطراف را به‌سوی خود جذب کنید و در ابتدا تمرکز خود را بر حفظ سکوت ذهن‌تان بگذارید و عمیق و آرام نفس بکشید. از راهنمای گام‌به‌گام زیر برای رسیدن به یک نتیجۀ رضایت‌بخش استفاده کنید:

  1. ماندالای انتخابی را روی میز، سه پایه، یا روی زمین در فاصله‌ای به اندازۀ یک وجب پیش روی‌تان و در ارتفاع چشمان‌تان قرار دهید. راحت روی یک صندلی با پاهایی که صاف روی زمین قرار داده‌اید، یا روی یک تشکچه، چهارزانو بنشینید.

  2.  آرام و عمیق، از دیافراگم نفس بکشید (تنفس شکمی)، و با تمرکز بر دم و بازدم، ذهن خود را ساکت و آرام کنید.

  3. همینطور که به یانترا نگاه می‌کنید، به نقطۀ مرکزی آن خیره شوید. این نقطۀ مرکزی، بیندو نامیده می‌شود که نمایندۀ وحدتی است که در پس تمام تفاوت‌های موجود در عالم هستی وجود دارد. اکنون به چشم‌های خود اجازه دهید به مثلثی که آن نقطه را احاطه کرده نگاه کند. مثلث رو به پایین نشان‌دهندۀ قدرت خلاقانۀ زنانه، و مثلث رو به بالا نشان‌دهندۀ انرژی مردانه است. دید خود را گسترش دهید تا حلقه‌های خارج از مثلث را در بر بگیرد. آن‌ها چرخه‌های ریتم کیهانی را نشان می‌دهند. تصویر دایره، این مفهوم را نشان می‌دهد که زمان، هیچ مبدأ و پایانی ندارد. دورترین نقطۀ فضا و هستۀ درونی هر اتم هر دو با یک انرژی ریتمیک خلقت ضربان دارند و در تکاپو هستند. این ریتم هم در درون شما و هم در خارج از شماست. آگاهی خود را معطوف به گلبرگ‌های لوتوس خارج از دایره کنید و به این توجه کنید که به بیرون اشاره دارند، انگار دارند باز می‌شوند. آن‌ها بیان‌گر باز شدن آگاهی هستند. لوتوس همچنین نماد قلب و «خود» است. وقتی قلب، گشوده می‌شود، درک و آگاهی آغاز می‌گردد. مربع بیرونی یانترا نماد جهان بیرونی است، جهان مادی‌ای که از طریق حواس آن را درمی‌یابیم و تصویر گسستگی و مرزهای تعریف شدۀ اجسام در آن‌جا شکل می‌یابند. پیرامون این تصویر، چهار درگاه T شکل وجود دارد. دقت کنید که این T ها به داخل یانترا یعنی به زندگی درونی ما اشاره دارند. آن‌ها به سفر ما از بیرون به درون و از زندگی مادی به معنویت اشاره دارند. حالا یک لحظه به یانترا خیره شوید و بگذارید شکل‌های مختلف خودشان ظاهر شوند. بگذارید پلک‌های‌تان کمی شل شده و روی یانترا تمرکز داشته باشد. به مرکز یانترا نگاه کنید و بدون اینکه چشمان را حرکت دهید، سعی کنید میدان دیدتان را وسیع کنید. این کار را همچنان ادامه دهید تا داده‌های بیش از 180 درجۀ اطراف را دریافت کنید. توجه داشته باشید که کل این داده‌ها قبلاً در آنجا وجود داشته و شما تازه از آن آگاه شده‌اید. حالا این روند را به آرامی برعکس کنید و دوباره تمرکزتان را به مرکز یانترا برگردانید. حال چشمان‌تان را به آرامی ببندید. ممکن است هنوز یانترا را در تصویر ذهن‌تان ببینید. الگوهای خلاقیت که با این اشکال ابتدایی به نمایش درآمده‌اند بیان‌گر نیروهای زیربنایی و اساسی طبیعت هستند. آن‌ها بر شما و کل هستی حکمفرمایی می‌کنند.

  4. این کار را ابتدا حداقل به مدت 5 دقیقه انجام دهید و بعد کم‌کم زمان را به 15 دقیقه برسانید.

  5. هرگاه آماده بودید، به آرامی توجه‌‌تان را به محیط پیرامون بازگردانید.

 

ترسیم ماندالا – روش دیگری برای مراقبه

در درمان به روش پروفسور یونگ، که شامل شناخت و ادغام آگاهانۀ محتویات ناخودآگاه می‌شود، ترسیم ماندالاها باید به شکل خودانگیخته و بی‌اختیار انجام گیرد. ترسیم‌های زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد این روش توسط خود یونگ به کار گرفته شده است. تعداد روبه‌رشدی از آزمایش‌های بالینی نشان می‌دهد که مراقبه می‌تواند باعث کاهش استرس، افسردگی، درد، و فشارخون شود. همچنین مدیتیشن می‌تواند باعث تقویت سیستم ایمنی بدن و ترشح هورمون ملاتونین شود که به اعتقاد عده‌ای باعث کند شدن روند پیری سلول‌ها و سهولت خواب می‌گردد.

رنگ‌آمیزی ماندالاها

ماندالاها فقط برای نگاه کردن، تمرکز یا تفکر کردن نیستند. امروزه کتاب‌های رنگ‌آمیزی ماندالا هم وجود دارد که می‌تواند برای همگان مفید باشد. رنگ‌آمیزی ماندالا با استفاده از مدادرنگی، مداد شمعی، آبرنگ، روان‌نویس یا پاستل درواقع مراقبه را با هنردرمانی ترکیب می‌کند و به شکل عمل ساده‌ای درمی‌آورد که در هر زمان و مکانی قابل انجام دادن است.
افرادی که ماندالا رنگ‌آمیزی می‌کنند، اغلب احساس عمیق آرامش و حال خوب را تجربه می‌کنند. این کار عمل ساده‌ای است که نیاز به تخصص خاصی ندارد، اما می‌تواند به شدت آرام‌بخش و مفید باشد. ماندالا نه تنها ذهن شما را متمرکز می‌کند، بلکه به شما اجازه می‌دهد خلاقیت‌تان را بروز دهید، چیزی که بسیاری از ما در زندگی روزمره از آن غافلیم.
رنگ‌آمیزی ماندالاها می‌تواند برای گروه‌های زیر مفید باشد:
کودکان: رنگ‌آمیزی ماندالا می‌تواند به کودکان کمک کند با احساسات‌شان روبه‌رو شوند و از پس بیماری‌هایشان‌ برآیند. خیلی از کودکان احساسات‌شان را به جای اینکه بر زبان بیاورند، با رنگ و هنر بیان می‌کنند. باربارا سورکس4، دکترای روان‌شناسی، از این «چرخ‌های نقاشی احساسات» برای کودکان مبتلا به سرطان استفاده کرده است. او یادآور می‌شود که می‌توان از این شیوه حتی برای کودکان 3 ساله استفاده کرد و اعتقاد دارد این تمرینی است که کودکان با انجام دادن آن، مانند نقاشی‌های معمولی، از ابراز احساسات‌شان ترس و واهمه ندارند.
افراد مبتلا به بیماری لاعلاج: مرکز سرطان ایروین5 و مرکز سرطان دانشگاه پنسیلوانیا6 تنها مراکز سرطانی هستند که برای نجات‌یافتگان سرطان کارگاه‌های ماندالا برگزار می‌کنند.
افرادی که می‌خواهند سیگار را ترک کنند: همان‌طور که بسیاری از افراد سیگاری وقتی می‌خواهند سیگار را ترک کنند به بافندگی روی می‌آورند، رنگ‌آمیزی ماندالا هم می‌تواند دست‌ها را مشغول و به کاهش استرس کمک کند. شما می‌توانید کتاب ماندالا را با خود همراه داشته باشید تا هر وقت میل به سیگار کشیدن به سراغ‌تان آمد شروع به رنگ‌آمیزی آن کنید.
البته رنگ‌آمیزی ماندالاها برای همه توصیه نمی‌شود. این کار شامل حرکات تکراری و ممارست است و می‌تواند درد آرتریت روماتوئید و استئوآرتریت  را در انگشتان تشدید کند، و باعث درد در افراد مبتلا به سندرم تونل کارپال7، اپیکوندیلیت جانبی8 (آرنج تنیس) و دیگر انواع آسیب‌های فشار تکراری شود.

چگونه ماندالا را رنگ‌آمیزی کنیم؟

رنگ‌آمیزی ماندالا با هدف انجام دادن مدیتیشن کار دشواری نیست. این کار فقط چند مرحلۀ ساده دارد و نیاز به زمانی برای انجام دادن.
1. شما به مدادرنگی، مداد شمعی، پاستل گچی، پاستل روغنی، رنگ، یا دیگر ابزار رنگ‌آمیزی نیاز دارید.

2. یک ماندالا پرینت کرده یا از کتاب رنگ آمیزی ماندالا
 استفاده کنید.
3. یک محل آرام و راحت پیدا کنید که در آن بتوانید بدون حواس‌پرتی به‌راحتی کار کنید.
4. شروع به رنگ‌آمیزی کنید.
هنگام رنگ‌آمیزی، سعی نکنید بیش از حد به انتخاب رنگ فکر کنید و نگران رنگ‌های همسان نباشید. اجازه دهید غرایز، شما را هدایت کنند. پس از شروع اولین رنگ، بقیه به‌طورطبیعی دنبال خواهند شد. سوزان فینچر9، تهیه‌کنندۀ کتاب‌های رنگ آمیزی ماندالا، می‌گوید: «یک رنگ در ماندالا، یک مهمان دیگر را دعوت می‌کند، مانند یک مهمان که می‌خواهد دوستش را به مهمانی ببرد.»
پیدا کردن ماندالا برای رنگ‌آمیزی
منابع متعددی وجود دارد که می‌توانید ماندالاهای‌ خود را برای انجام مدیتیشن از آن‌جا پیدا کنید. وب‌سایت‌هایی مانند ColorMandala.com به شما اجازه می‌دهد ماندالا را از رایانۀ خود چاپ کنید. همچنین می‌توانید کتاب‌های رنگ آمیزی ماندالا مانند کتاب‌های فینچر را
تهیه کنید.
با این حال گزینۀ دیگر این است که ماندالایتان را خودتان ترسیم کنید. با استفاده از ابزارهای طراحی اولیه مانند پرگار و نقاله یا نرم‌افزارهای رایانه‌ای مثل Paint، Autocad، Photoshop یا Corel Draw می‌توانید خودتان الگوهای هندسی را برای رنگ‌آمیزی بسازید. ماندالاها بسیار ساده هستند و هیچ روش درست یا غلطی برای کشیدن آن‌ها وجود ندارد. به سادگی شروع به ایجاد اشکال در یک دایرۀ
 بزرگ کنید.
   با ماندالاها به «خود» نزدیک شوید
 
تصویر 3: ماندالاهای ترکیب شده با طرح‌های ایرانی- ترسیم: مینا بختیاری، روش ترسیم: نرم افزار اتوکد

     با ماندالاها به «خود» نزدیک شوید
با ماندالاها به «خود» نزدیک شوید 

تصویر 4: رنگ آمیزی ماندالاها - ترسیم و رنگ‌آمیزی ماندالاها: مینا بختیاری، روش رنگ‌آمیزی: مدادرنگی و روان‌نویس

با ماندالاها به «خود» نزدیک شوید

با ماندالاها به «خود» نزدیک شوید

 

منابع:
http://www.kcfitnesslink.com
https://www.watkinspublishing.com
https://www.carl-jung.net
https://www.verywellmind.com

 

 

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
امتیاز شما به این مقاله :