ماساژ چیست؟

 0
 882

امیـــر ندیــــری      
    
ماساژ مهارتی است که از طریق دست‌کاری بافت نرم، عضلات، مفاصل و استخوان‌ها برای تأمین سلامتی و رفع درد به کار می‌رود.


ما از توانایی ذاتی لمس‌کردن برای تسکین درد در زندگی روزمره‌ی خود استفاده می‌کنیم. به‌طور‌مثال اگر به سردرد مبتلا شویم برای رهایی از تنش و درد به‌طور غریزی اطراف گردن و شقیقه‌ی خود را ماساژ می‌دهیم. اگر به زانو یا آرنج‌مان صدمه برسد، اولین واکنش ما برای رفع درد، مالش آن ناحیه است. کودکان هنگام دل درد دست خود را بر روی شکم می‌گذارند یا آن‌را مالش می‌دهند که در‌نهایت به کاهش درد می‌انجامد. والدین برای اطلاع از حرارت بدن فرزندشان دست بر پیشانی او می‌گذارند و محل دردناک و متورم کودک را بلافاصله ماساژ می‌دهند.
قدرت التیام دهنده‌ی ماساژ حتی در مورد مشکلات عاطفی نیز مشهود است. برای این‌که به دوستان یا خویشاوندان آشفته و نگران خود آرامش روحی دهید، احتمالاً آنان را در آغوش می‌گیرید یا از روی ملاطفت به شانه‌هایشان ضربه‌های آرامی می‌زنید و بدین‌ترتیب در مواقع ضروری به آن‌ها قوت قلب و اطمینان‌خاطر می‌دهید.
جسم و ذهن نباید دو کیفیت مجزا از هم فرض شوند. عوارض جسمی مانند سردرد یا خستگی دائمی اغلب می‌توانند نمایان‌گر" آنچه در ذهن ما می‌گذرد" باشند. سفت و منقبض‌شدن عضلات، واکنشی در برابر خشم و اضطراب درونی است و شل‌بودن آن‌ها می‌تواند بیانگر تن‌دادن ما به اتفاقات مختلف زندگی باشد. انعکاس تجربیات زندگی، از زمان تولد و دوران کودکی تا به‌حال، مانند لذّت‌ها، دردها، شوک‌ها، محرومیت‌ها، ترس‌ها، غصه‌ها، خوشی‌ها و چه بسیار چیزهای دیگر، تماماً در درون جسم فیزیکی ما نمایان است. ماساژ وسیله‌‌ی بی‌نظیری است که ما را قادر می‌سازد تا از آنچه که در عمق وجودمان می‌گذرد آگاه شویم.
اهمیت و نیاز به شناخت احساسات درونی یکدیگر در مکالمات روزمره‌ی زندگی نیز منعکس است. هنگامی‌که بخواهیم دیگران را از احساس درونی خود با خبر کنیم، معمولاً می‌گوییم می‌توانی حس کنی چه می‌گویم؟ ما از دوستان‌مان می‌خواهیم که با ما در "تماس یا ارتباط" باشند. ما از این‌که با احساسات‌مان در تماس هستیم یا از آن‌ها دور هستیم صحبت می‌کنیم. ما دیگران را با صفاتی از قبیل‌ "قابل نزدیک‌شدن" یا "کمی حساس بودن" توصیف می‌کنیم.
لمس‌شدن برای رشد و آسایش ما ضروری است. درواقع اولین احساسی است که در رحم مادر شکل می‌گیرد. هنگامی‌که جنین در رحم مادر در حال شکل‌گیری است، تماس اولیه بین آن‌ها در رشد سیستم عصبی وی دخالت دارد و سبب می‌شود بین مادر و کودک رابطه‌ی بهتری به‌وجود آید و پیوندهای عاطفی بین آن‌ها محکم‌تر ‌شود. کودکان نیازمند نوازش والدین خود هستند، زیرا این نوازش‌ها به آنان احساس امنیت می‌دهد و نشان‌دهنده‌ی میزان علاقه‌ی پدر و مادر به آن‌هاست.

تاریخچه‌ی ماساژ

اسناد تاریخی نشان می‌دهد که ماساژ قدیمی‌ترین شکل بهبود جسمی است که بشر به آن دست یافته است. هرچند که خیلی روشن نیست ریشه‌ی اصلی لغت "ماساژ" از کجا نشأت گرفته است. گفته شده است که این لغت ریشه‌ی عربی دارد و از لغت  Mash به‌معنی "به‌آرامی فشار‌دادن" گرفته شده است. نظریه‌ی دیگر آن است که این لغت ریشه‌ی یونانی دارد و از لغت Massein به معنی "ورزیدن" مشتق شده است. شاید هم از کلمه‌ی فرانسوی Masser به معنی "شامپو‌کردن" گرفته شده باشد.
در باستانی‌ترین کتاب آموزش پزشکی چین، که نی‌شینگ نامیده می‌شود و امپراتور چین آن را نوشته است، بارها به کاربرد ماساژ برای رفع درد اشاره شده است. بر روی نقش‌های دیواری مقبره‌ی پزشکان مصری در ساکارا، که مربوط به 2330 سال قبل از میلاد است، ماساژ دادن دست و پای بیماران مشاهده شده است. در دانش آیورودیک هندی‌ها نیز که مربوط به 1800 سال قبل از میلاد است از ماساژ استفاده می‌شده است.
مدارک و شواهد بسیاری وجود دارد که اثبات می‌کند پزشکان یونانی و رومی نیز از ماساژ استفاده می‌کرده‌اند. سقراط، افلاطون و هرودت هر سه فواید ماساژ را ستوده‌اند. یونانی‌ها و رومی‌ها از آناتومی و فیزیولوژی بدن انسان اطلاعات زیادی داشتند و حقیقتاً بسیاری از واژگان آناتومی که امروزه به‌کار می‌‌رود ریشه‌ی یونانی و رومی دارد. بقراط پزشک یونانی، که به پدر علم پزشکی معروف است، در آغاز قرن پنجم قبل از میلاد نوشت: مالش‌دادن می‌تواند مفصل در رفته را جا بیندازد یا مفصل سفت شده را شُل کند، امّا مالش بیش از‌‌‌حد موجب تحلیل رفتن اندام می‌شود، و مالش زیاد به بعضی از اندام‌ها آزار می‌رساند در‌حالی‌که مالش متعادل سبب رشد و تعالی آن‌ها می‌گردد. اسکیپیدس، پزشک یونانی، برای بهبود بیماران خود، از ماساژ و ورزش استفاده می‌کرد. پلینی، که یک طبیعی‌دان مشهور رومی بود، برای تسکین بیماری آسم مرتباً دستور ماساژ می‌داد. جالینوس، پزشک امپراتور روم، برای گلادیاتورهای صدمه‌دیده و همچنین برای آماده‌سازی آن‌ها جهت جنگ در میادین نبرد، ماساژ را تجویز می‌کرد. سلکاس، پزشک دیگر رومی، از ماساژ برای رفع درد و قدرت بخشیدن به اندام‌ها استفاده می‌کرد. او نوشته است که سردردهای مزمن را با مالش سر می‌توان تسکین داد، و عضو فلج شده را با مالش می‌توان قوی کرد. ژولیوس سزار، که مبتلا به درد اعصاب بود، به خاطر همین بیماری و همچنین سردردش روزانه ماساژ داده می‌شد. پس از سقوط امپراتوری روم تا قرون وسطی مدارک و شواهد زیادی درباره‌ی ماساژ در دست نیست. متأسفانه، در این دوران، بدین علت که کلیسا لذت بردن جسم را تقبیح می‌کرد، ماساژ خوار شمرده شد، اما بعد از رنسانس خوشبختانه ماساژ دوباره احیا شد. پزشکانی نظیر دکتر آمبروپار فرانسوی، به رونق‌گرفتن مجدد ماساژ در جهان پزشکی کمک شایانی کردند و آن‌را بخش مهمی از پزشکی تلقی نمودند.
در آغاز قرن نوزده پروفسور سوئدی، پرهنریک لینگ (1776-1839م) روش خود را به‌نام ماساژ سوئدی، ارائه داد. او مؤسسه‌ی ماساژی در استکهلم تأسیس کرد و در آنجا ماساژ و ژیمناستیک درمانی را آموزش داد. در سال ‌1877‌م دکتر میچل ماساژ سوئدی را در آمریکا معرفی کرد. در سال ‌1894‌م در بریتانیا انجمن ماساژدهندگان تعلیم یافته تأسیس شد. در سال ‌1934‌م این انجمن به انجمن فیزیوتراپیست‌های مجاز تغییر نام داد. با اختراع انواع مختلف وسایل درمانی الکتریکی متأسفانه ماساژ در مدارس سنتی فیزیوتراپی به‌تدریج از دوره‌های آموزشی حذف شد و در بیمارستان‌ها فیزیوتراپیست‌ها کمتر از ماساژ استفاده کردند.
خوشبختانه امروزه ماساژ از محبوبیت بیشتری برخوردار شده است و ماساژ‌دهندگان نه تنها در مؤسسات زیبایی و ورزشی خصوصی به این امر می پردازند بلکه در بیمارستان‌ها و کلینیک‌ها هم از ماساژ استفاده می‌شود. آن‌ها الکتروتراپی را یک درمان تکمیلی برای کار ماساژ می‌پندارند نه یک جایگزین برای آن. ماساژ‌دهنده‌ها، که به ماساژور معروف هستند، اکنون در کنار پزشکان حرفه‌ای کار می‌کنند و از همان احترام برخوردارند. یک ماساژ‌ور با صلاحیت، غیر از تکنیک‌های ماساژ بایستی در شناخت آناتومی و فیزیولوژی بدن نیز تبحّر داشته باشد که این نیاز به سال‌ها تجربه و آموزش دارد.
امروزه با پیشرفت علم و نیاز انسان به روش‌های مختلف برای بازیافت سلامتی و داشتن جسمی سالم انواع روش‌های ماساژ در جهان گسترش یافته است، به غیر از ماساژ سوئدی، که از آن نام برده شد، می‌توان از ماساژ تای که سابقه‌ای 2000 ساله دارد نام برد. از جمله انواع ماساژهای دیگر ماساژ چینی است که به ماساژ توئینا شهرت دارد. ماساژ ژاپنی، که با نام یومیهو شناخته شده است، هم طرفدارانی در جهان دارد. ماساژ شیاتسو هم، که تکنیک آن براساس فشار روانی روی نقاط طب سوزنی است، امروزه از معروفیت جهانی برخوردار است.
از دیگر روش‌های ماساژ می‌توان به ماساژ  بالولینگ اشاره کرد، در اینجا به شرح آن می‌پردازیم.

ماساژ بالولینگ (Balloling Massage)

بالولینگ یعنی اجرای یک سری مانورها و حرکات به‌وسیله‌ی دست و پا که بر روی بافت‌های نرم بدن اعمال شده و می‌تواند اثرات مطلوبی روی دستگاه‌های عصبی، عضلانی، گردش خون موضعی و عمومی، لنفاوی و تنفسی داشته باشد. بالولینگ ماساژی است که براساس علوم آناتومی و فیزیولوژی و دیگر علوم وابسته به تربیت بدنی بنا نهاده شده و از لحاظ لغوی از دو کلمه "بال" به معنای "دست" و "لینگ" به‌معنای "پا" اقتباس گردیده و شامل دو بخش مشت‌مال (ماساژ به‌وسیله‌ی دست) و پامال (ماساژ به‌وسیله‌ی پا) می‌باشد، که ماساژور می‌تواند با به‌کار‌گرفتن هریک از دو بخش به‌صورت جداگانه یا همراه با هم به اهداف مورد‌نظر خود دست یابد.
در‌واقع بالولینگ ماساژی با کاربردهای فراوان عمومی و اختصاصی محسوب می‌شود. در نحوه‌ی اجرای ورزشی آن که به‌صورت عمومی General یا موضعی Local اعمال می‌شود. به سبب داشتن سبک مخصوص به خود و نداشتن کاستی‌های انواع روش‌های ماساژ مرسوم دیگر، در سطح بین‌المللی قابل طرح است و همچنین نحوه‌ی انجام حرکات موجی، نوسانی و ریتمیک آن، که با توجه به عملکرد شعور سلولی و سیستم اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک در بخش آرام تنی Relaxation برنامه‌ریزی شده، در نوع خود منحصر به فرد می‌باشد. آموزش همگانی این نوع ماساژ به عموم افراد جامعه نیز می‌تواند موجب رشد و ارتقاء سطح سلامت جامعه شود. از دیگر مزایای این سبک ماساژ قابل اجرا‌بودن آن در هر شرایط زمانی و مکانی و نیاز نداشتن به هیچ وسیله‌ای از قبیل تخت ماساژ، روغن و... است و ماساژ گیرنده حتی به درآوردن لباس هم ملزم نیست. انجام ماساژ مذکور در آب نیز میسر بوده و برای ورزشکاران ورزش‌های آبی و نیز اشخاص دارای مشکلات جسمی و حرکتی بسیار سودمند و فرح‌بخش است. در طراحی بالولینگ امکان خود ماساژ‌دهی Self-massage و ماساژ در محل کار به‌صورت نشسته روی صندلی نیز وجود دارد. آموزش کارگاهی Workshop بالولینگ در 3 سطح  Grade برنامه‌ریزی شده است. سطح اول مشت‌مال ماساژ بوده که با اهدافی چون آشنایی با اصول و علوم ماساژ عمومی، تکنیک‌ها و نحوه‌ی اجرای ماساژ با دست، موارد منع ماساژ و رعایت موارد ایمنی برگزار می‌گردد. سطح دوم پامال ماساژ می‌باشد که با اهدافی چون تکمیل‌کردن فنون دست در سطح پیشرفته و آموزش انجام ماساژ به‌وسیله‌ی پا (با در‌نظر‌گرفتن تمامی ملاحظات و موارد ایمنی) به منظور کاهش در صرف انرژی ماساژ‌دهنده، به حداقل رساندن زمان ماساژ و تأثیر‌گذاری بیشتر بر روی عضلات حجیم، که دست قادر به انجام آن نمی‌باشد، برگزار می‌گردد. ضمناً پامال ماساژ امکان انجام ماساژ به‌وسیله‌ی پا را برای افراد علاقه‌مندی که توان اجرای ماساژ با دستان‌شان را ندارند هم میسر کرده است. سطح سوم نیز به‌منظور ارتقاء میزان دانش و آگاهی بیشتر هنرجویان، در رابطه با علوم ورزشی و تربیت بدنی، آناتومی، فیزیولوژی، کنزیولوژی، کمک‌های اولیه و امدادگری و همچنین نحوه‌ی آزاد‌سازی و انبساط عضلات درگیر و رهاسازی انسداد مسیرهای انتقال انرژی به‌وسیله‌ی کشش‌های طولی و عرضی عضله و فشارهای ایسکمیک بر نقاط ماشه‌ای Trigger points و کلیه‌ی تکنیک‌های برتر جداسازی بافت‌های همبند و نسوج به هم چسبیده و بافت‌های فیبروزه شده که منجر به دفع سموم بدن می‌گردد را آموزش می‌دهد.

اشتراک :
دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
امتیاز: