سوترای پنجم و ششم پاتانجلی

 15 مرداد 1398   16:59
اشتراک :

سوترای پنجم و ششم پاتانجلی

آشنایی با وریتی‌ها

گردآوری و ترجمه: بهاره جعفری صمیم

 

پاتانجلی در شروع یوگاسوتراها به پرتوجویان اعلام می‌کند که یوگا آرام کردن امواج ذهنی است. به این امواج ذهنی در ادبیات پاتانجلی وریتی گفته می‌شود. ما به جای اینکه خود را با خودِ ابدی‌مان که در لایه‌های زیرین وجودمان قرار دارد بشناسیم، به اشتباه برای نوسانات ذهنی‌مان ارزش و هویت قائل می‌شویم. هدف نهایی یوگا تجربۀ خودِ حقیقی است و نه اجرای دقیق حرکت ایستادن روی دست. آساناها و سایر تمرینات یوگا درواقع زمین‌های حاصلخیزی هستند برای شناخت وریتی‌ها و چگونگی تأثیرشان بر ما؛ چه روی مت یوگا و چه در زندگی روزمره.

سوترای پنجم:

"Vrittayah panchatayyah klishta aklishta"

Vṛttayaḥ جمع vrtti: حالت‌ها، تغییرات و کارکردهای ذهن

Pañchatayyaḥ: پنج نوع، پنج گروه

Kliṣhṭa: دردناک، زیان‌بار

Akliṣhṭa: غیردردناک، غیر‌زیان‌بار

به گفتۀ پاتانجلی در سوترای پنجم، ما پنج نوع وریتی را تجربه می‌کنیم که شناخت بعضی از آن‌ها ‌آسان است، ولی بقیه‌ پنهان هستند و یا شناخت آن‌ها دشوار است. وریتی‌ها می‌توانند دردآور (Klishta) یا بدون درد (Aklishta) باشند و ما آن‌ها را به صورت‌های زیر تجربه می‌کنیم (سوترای ششم):

1. ادراک صحیح (پرامانا): آنچه که بر اساس واقعیت یا مشاهده‌ درمی‌یابیم؛

2. توهم (ویپاریایا): برداشت‌های اشتباهی که منجر به نتیجه‌گیری‌های نادرست می‌شوند؛

3. تخیل (ویکالپا): برداشت‌های خیالی و مبهم؛

4. خواب (نیدرا): عدم وجود تفکر خودآگاه؛

5. خاطره (سمریتی): یادآوری افکار و حوادث گذشته.

بعضی از این وریتی‌ها در بیداری، برخی به هنگام رؤیا و بقیه در خواب ظاهر می‌شوند. افکار مربوط به ادراک صحیح، توهم اشتباه، و تخیل در حالت بیداری اتفاق می‌افتند که البته تخیل گاهی می‌تواند در حالت رؤیابینی هم پدید بیاید. در زمان خواب عملکرد ذهن به گونه‌ای است که تمام محتویات خود را مسدود می‌کند. یادآوری خاطرات، تغییرات ذهنی است که می‌تواند در هر سه حالت بیداری، رؤیابینی و خواب عمیق اتفاق بیفتد.  

هر گونه تغییری می‌تواند تا حدودی موجب تلاطم میدان ذهن شود که برخی بی‌ضرر و برخی زیان‌بار هستند. مثلاً تخیلات و ادراکات نادرست ناشی از ترس، ترس را تداوم می‌بخشند؛ درحالی‌که تصور حضور خدا، عشق و ایثار را به ذهن القا و ترس را دور می‌کند. اضطراب نشأت گرفته از عدم ثبات بازار سهام، ذهن را پریشان می‌کند؛ بنابراین، این نوع اضطراب یک تغییر ذهنی زیانبار یا دردآور است. از طرفی، تلاطمی ‌که به دلیل شنیدن یک گفتار معنوی در فرد ایجاد می‌شود، می‌تواند شجاعت و غیرت انجام یک کار سودمند را به ذهن فرد القا نماید و بدین ترتیب این یک وریتی بدون درد است. 

ادامه ی این مقاله را در شماره 121 مجله دانش یوگا بخوانید.

 

 

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
امتیاز شما به این مقاله :