مودرای کیهانی - حرکات یوگا برای افزایش انرژی

تری یوگا هماهنگی اصول سه گانه یوگا را نشان می دهد که در فطرت تمام مخلوقات ریشه دوانده است. انرژی کیهانی از راه های بی‌شماری که با انرژی های سه گانه روح یعنی، سات چی داناندا (موجودیت، معرفت، سعادت جاودانگی) آغاز می شود، متجلی می شود.
برای این که انرژی کیهانی به آسانی جریان پیدا کند باید انرژی های سه گانه تعادل پیدا کنند. تمرینات یوگا انرژی های سه گانه را هماهنگ کرده و اجازه می دهد انرژی جریان یابد. این بالا رفتن (تعادل) انرژی، هوشیاری را به سطح بالاتری از آگاهی می رساند. 
ماهیت سادهانا این است که یوگی تسلیم جریان انرژی جهانی شود و این بدان معناست که انرژی جهان هستی، یعنی پرانا در فرد جریان داشته باشد و پرانا تنها زمانی به جریان در می آید که فرد تمرینات مدام و مستمر یوگا را انجام دهد.
یوگی های قدیمی با استفاده از چاکراها روی انرژی های سه گانه جهان هستی تمرکز می کردند. سری چاکرا مثلثی است در مرکز 42 مثلث دیگر، رب النوع یا الهه اصل آن ها تریمورتی است که به سه صورت وجود دارد: براهما (خالق)، ونوس (عذاب دهنده) و شیوا (تغییر دهنده). عبارات مؤنث آن ها عبارتند از: ساراسوتی (معرفت)، لاکشمی (سعادت جاودانه) و کالی (تصفیه و پاکسازی). حالت های گوناگون انرژی سه گانه با اسم های مختلفی نامیده می شده، اما همچنان بازتابی از همان انرژی کیهانی بوده است. 
روش های گوناگون یوگا روی یکی از این سه انرژی تمرکز می کند. برای مثال، در تمرینات پرانایاما، شخص یوگی روی جریان دم (نفس کشیدن)، حبس دم و بازدم (بیرون دادن نفس) تمرکز می کند. در یوگا مانترا انرژی در قالب صوت معنی پیدا می کند. در تئوری و فلسفه اتحاد جسم، ذهن و روح مورد توجه قرار می گیرد.
به همین طریق هاتایوگا براساس آسانا، پرانایاما و مودرا شکل گرفته است. برای بیداری انرژی در این نوع یوگا، تمرینات سه گانه (آسانا، پرانایاما و مودرا) باید انجام شوند. 

یوگا آسانا

انحنای ستون فقرات 4 سویه است. انحنای مهره های گردن و کمر به سمت داخل است و مهره های خاجی و صدری به طرف خارج قرار گرفته اند. علاوه بر این طرز قرار گیری، زمانی که پشت راست و مستقیم است، ستون مهره ها چهار حرکت اصلی دارد: خم به جلو، خم به عقب، چرخش و حرکت جانبی. برای حفظ حرکت از وضعیتی به وضعیت دیگر، ستون فقرات در یکی از این جهات حرکت می کند یا در امتداد مغز نخاع باقی می ماند.
زمانی که ستون فقرات بین خم به جلو و خم به عقب حرکت می کند ستون فقرات مهره به مهره به سمت بالا یا پایین حرکت می کند.
برای حفظ روند حرکت، خم به عقب و خم به جلو هم زمان انجام می شوند. برای مثال دو حرکت وضعیت گربه را در نظر بگیرید. در وضعیت گربه ستون فقرات یکی پس از دیگری به جلو خم می شوند (جمع می شوند). برای برگشت به وضعیت گربه، بار دیگر مهره ها یکی پس از دیگری به آرامی به سمت عقب خم می شوند.
با حرکت کردن ستون فقرات، کل بدن حرکت می کند. پس از قرار گرفتن در وضعیت، فرد مدتی بی حرکت باقی مانده و بین دو حرکت (خم به جلو و خم به عقب در وضعیت گربه) استراحت می کند.
برای حفظ جریان انرژی و برای رفتن از وضعیتی به وضعیت دیگر، شخص تنها قسمت هایی از بدن را که نیاز است حرکت می دهد. برای ایجاد آرامش یا احساس کردن جریان انرژی، بدن را در هر چهار جهت (شمال، جنوب، غرب، شرق) به طور مساوی حرکت می دهد.
انجام این حرکات طرز قرارگیری صحیح سیستم اسکلتی در بدن را حفظ می کند و بدن آرامش پیدا می کند. زمانی که انرژی به راحتی در بدن جریان پیدا کند، پرانا (نیروی حیات) افزایش می یابد.

پرانایاما

پرانا از دو کلمه پرا (ادامه داشتن) و نا (جنبش و حرکت) اقتباس شده است که به معنی آهنگین کردن جریان تنفس است. وقتی هوا وارد بدن می شود، بدن آرامش می یابد و ذهن آرام می گیرد. بدن و تنفس هماهنگ هستند و در نتیجه حرکات دم و بازدم سرعت زمانی ریتمیک و مطبوعی دارند. سرعت جریان هوا در دم (پوراکا) و بازدم (رچاکا) یکسان است.
با طولانی کردن زمان هر تنفس انرژی حیاتی افزایش یافته و تعداد تنفس ها در دقیقه کمتر می شود. یوگی ها معتقدند کاهش تعداد تنفس در دقیقه عمر انسان را زیاد می کند. در وضعیت های تنفسی نسبت ساماتاوایو 1 به 1 است. وقتی در وضعیتی (آساناها) توقف می-کنیم نسبت تنفس 1 به 2 می باشد. جریان تنفس 1 به 2 با فعالیت و استراحت ضربان قلب مطابقت دارد (مدت استراحت در ضربان قلب  دو برابر مدت انقباض می باشد). دم، دوره فعال تنفس است و بازدم زمان استراحت فرآیند تنفس. قبل از ثبت این نسبت ها شخص باید بدون وقفه و یا تغییر سرعت تنفس. به طور عادی و به راحتی نفس بکشد.

مودرا

مودرا به ارتباطات داخلی بدن کمک می کند، همان طور که حرکات دست به ارتباط با دنیای خارج کمک می کند. هماهنگی هاستامودراها (مودراهای دست) با وضعیت قرارگیری و طریقه تنفس، انرژی های سه گانه را متمرکز می کند.
یکی از هاستامودراهایی که با آساناها به کار می رود جانا مودرا می باشد. انگشت شصت دست را با انگشت اشاره به هم می چسبانند، سه انگشت دیگر به حالت رها و آزاد قرار می گیرد که نمادی از سات چیداناندا است. هاستامودراهای زیادی با تمرینات یوگا به کار می روند. وقتی چشم ها باز است، شخص به نقطه ای خیره می شود که به آن، تمرین تراتاکا می گویند. وقتی چشم ها بسته است شخص برومادهیا مودرا انجام می دهد که روی آجنا چاکرا (فضای بین دو ابرو) تمرکز می کند. این مودراهای چشم به صعود انرژی در بدن کمک می کند.
با انجام یوگا آساناها، پرانایاما و مودراها، پرانا (نیروی حیات) متعادل شده، در نتیجه جسم، ذهن و روح انسان به کمال می رسد و همان-طور که رودخانه به اقیانوس منتهی می شود، ما نیز از منبع اصلی انرژی کیهانی برخوردار می شویم.

منبع:

www.triyoga.com/triyoga flow/yoga flowa art science.php  

ترجمه: ژیار کردستانی