مراقبه چیست؟ هرآنچه که باید درباره مدیتیشن بدانید

 0
 25488

مراقبه چیست

در مورد مراقبه مطالب زيادي گفته و نوشته شده است. با اين حال درك ماهيت آن سال‌هاي سال وقت نياز دارد. همان طور كه خوابيدن را نمي‌توان آموزش داد، مراقبه را هم نمي‌توان آموزش داد. فردي ممكن است يك تشك بزرگ و راحت، اتاقي با تهويه مطبوع در اختیار داشته و هيچ‌گونه مزاحمتي هم نداشته باشد ولي باز خوابش نبرد. خواب دست هيچ‌كس نيست. همانطور که فرد خود به خود خوابش مي‌برد، به همين ترتيب مراقبه هم خودش پيش مي‌آيد. ثابت شده است كه ذهن براي وارد شدن به حالت سكوت احتياج به تمرين روزانه دارد. با اين حال روش‌هاي خاصي وجود دارد كه فرد بتواند با عمل به آن‌ها شالوده و اساس يك راه مطمئن را شروع كرده موفقيت خود را تضمين نمايد.
قبل از آغاز تمرینات مدیتیشن، بهتر است كه فرد در محيط و وضعيت مناسبی باشد. مكان مناسب، برنامه‌ریزی درست، سلامت جسمي و وضعيت ذهني بايد مناسب و همراه با آمادگي خود فرد براي پرداختن به درون باشد. بسياري از موانع دشوار تنها با خلق شرايط مناسب مراقبه از بين مي‌روند.

مراقبه چطور بر ما تاثیر می‌گذارد؟ 

اثرات روانی:

  1. افزایش انسجام امواج مغزی، که این هماهنگی در فعالیت مغز باعث افزایش قدرت، خلاقیت و بهره هوشی می شود
  2. کاهش اضطراب، افسردگی و تحریک پذیری و افزایش قدرت یادگیری، حافظه و تقویت ثبات فکری و احساسی
  3. کمک به افزایش خلاقیت در افراد

اثرات جسمی: 

  1. کاهش میزان هورمون کورتیزول Kortizol و لاکتات، دو ترکیب شیمیایی که در اثر استرس در بدن آزاد می شوند
  2. کاهش رادیکال‌های آزاد که می‌توانند موجب آسیب به بافت‌ها شوند. پیری زودرس و بیماری‌های گوناگون نتیجه فعالیت رادیکال‌های آزاد است
  3. کاهش میزان کلسترول در نتیجه کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی
  4. کمک به ترک اعتیاد 
  5. افزایش طول عمر
  6. کاهش استرس و دردهای مزمن
  7. کاهش دردهای ناشی از سندرم پیش از قاعدگی (Pms) در زنان
  8. افزایش تمرکز

مواردی که در هنگام شروع مراقبه باید رعایت کنید

نكات بسيار مهمي در مورد روش‌ها و مراحل اوليه مراقبه در زير آمده است، اين نكات در درجه اول براي مبتدي‌ها ارائه شده است، اما ممكن است مطالعه آنها براي مجرب‌ترين مراقبه‌كنندگان هم سودمند باشد.
1- نظم و ترتيب در زمان، مكان و تمرين‌ها بسيار اهميت دارد.

نظم ذهن را عادت مي‌دهد تا باحداقل تاخير سرعت فعاليت‌هاي خود را كاهش دهد. متمركز كردن ذهن بسيار مشكل است. زيرا تا فرد به قصد تمركز كردن مي‌نشيند، ذهن مي‌خواهد پرواز كند.
همان‌طور كه در پاسخ به يك محرك خارجي ثابت، يك بازتاب شرطی شده وجود دارد، ذهن هم در زمان و مكان ثابت راحتتـر از سرعت خود كم مي‌كند.


2- بهترين زمان براي مراقبه

بهترین زمان برای مراقبه سحرگاه و هنگام غروب است. بهترين زمان، بين ساعت 4 تا 6 صبح است. در اين ساعات آرام و ساكت بعد از خواب، ذهن درگير فعاليت‌هاي روزانه نيست و آرام و ساكت بعد از خواب، ذهن سرحال بوده و از نگراني‌هاي مادي و دنيوي رها مي‌باشد و بنابراين به سادگي قالب مي‌پذيرد و بدون تلاش زياد تمركز اتفاق مي‌افتد.


3- سعي كنيد براي مراقبه اتاق جدايي در نظر بگيريد.

اگر اين كار ممكن نيست، قسمتي از اتاق را با پرده جدا كنيد و به دیگران اجازه ورود به آن قسمت را ندهيد. اين قسمت تنها بايد براي مراقبه به كار رود و بايد از ديگر ارتعاشات و ارتباطات تهي نگه داشته شود. هر صبح و عصر بايد در این مکان عود سوزانده شود. 


4- با قراردادن صورت به سوي شمال يا شرق بنشينيد تا از ارتعاشات مغناطيسي مثبت بهره ببريد.

به حالت چهار زانو راحت بنشينيد. ستون فقرات را راست نگه داريد اما آنها را منقبض نكنيد. اين نوع نشستن به ايجاد ثبات ذهني و تمركز كمك مي‌كند. همچنين لازم است طوري بنشينيد كه انرژي رواني بتواند بدون مانع از بخش پايين ستون فقرات به سمت بخش بالاي سر حركت كند. قراردادن پاها در حالت پادماسانا (Padmasana)، حالت كلاسيك نيلوفري، ضرورت ندارد. هر حالت نشستني به صورت چهار زانو مي‌تواند بدن را در وضعيت محکمي قرارداده و يك مسير انرژي مثلثي شكل درست كند. انرژي ترجيحاً بايد كنترل شود نه اين كه در تمامي جهات پخش شود. هرچه تمركز بيشتر و عميق‌تر مي‌شود، سرعت سوخت و ساز بدن و امواج مغزي و تنفس كاهش پيدا مي‌كند.


5- قبل ازآغاز مدیتیشن، به ذهن امر كنيد كه براي مدت مشخصي آرام مانده و گذشته، حال و آينده را فراموش كند.

كار خود را با دعا شروع كنيد.

شروع مراقبه با دعا


6- تنفس خود را آگاهانه تنظيم كنيد.

ابتدا به مدت 5 دقيقه به شکل شكمي نفس عميق كشيده تا اكسيژن به مغزتان برسد سپس تنفس خود را تا حد نامحسوسي آرام كنيد.


7- بگذاريد ذهن در ابتدا به اين طرف و آن طرف برود.

ذهن پرواز مي‌كند اما سرانجام با تمركز پرانا، متمركز مي‌شود.

برای درک بهتر تمرکز پرانا، حتما مقاله پرانا چیست را مطالعه فرمایید. 


8- ذهن را مجبور به ثابت بودن نكنيد.

اگر ذهن به گردش‌هاي خود اصرار مي‌ورزد، تنها خود را از آن كنار بكشيد و به تماشاي آن بنشينيد، گويي فيلم تماشا مي‌كنيد. ذهن سرانجام خود آرام مي‌گيرد.


9- يك نقطه كانوني براي خود در نظر بگیرید

زماني كه ذهن خسته مي‌شود همچون پرنده‌اي كه به جاي نشستن احتياج دارد بتواند روي آن نقطه استراحت كند. افرادي كه منطقی‌تر هستند، بايد كانون را در فضاي بين ابروها در نظر بگيرند (آجناچاكرا) و افرادي كه احساساتي‌تر هستند بايد اين نقطه را در وسط سینه در شبكه قلب تصور كنند (آناهاتاچاكرا). هرگز نقطه كانوني خود را تغيير ندهيد.


10- روي يك شي يا سمبل خنثي يا مثبت و روحيه‌بخش تمركز كنيد و اين ايده را در مركز تمركز خود نگه داريد.

اگر مانترا به كار مي‌بريد، آن را به شكل ذهني تكرار كنيد و اين تكرار را با تنفس خود هماهنگ كنيد. اگر فرد مانتراي مشخص نداشته باشد مي‌تواند از "ام" استفاده كند. اگرچه تكرار ذهني قوي‌تر و مؤثرتر است اما اگر فرد احساس خواب آلودگي كند، مي‌تواند مانترا را با صدای بلند تكرار كند. هرگز مانتراي خود را عوض نكنيد.


11- تكرار موجب شكل‌گيري افكار خالص مي‌شود كه در اين افكار ارتعاشات صدا با ارتعاشات افكار يكي مي‌شوند.

ديگر هيچ هوشياري نسبت به معني وجود ندارد. تكرار بياني به تكرار ذهني و از آن طريق به زبان تلپاتيك و سپس به افكار خالص، تبديل مي‌شود. اين حالت يك حالت ظريف از سعادت فوق طبيعي و متعالي همراه با دوگانگي است كه در آن هوشياري نسبت به علت (Subject) و معلول (Object) وجود دارد. در نتيجه تمرين اين دوگانگي از بين مي‌رود و فرد به مرحله سامادهي يا فوق آگاهي مي‌رسد. اين روند به مدت زمان زيادي احتياج دارد، بنابراين صبور باشيد.
در حالت سامادهي، فرد در يك حالت سعادت به سر مي‌برد كه در آن فرد دانا، عمل دانستن و دانش يكي هستند. اين مرحله، مرحله فوق آگاهي است كه عرفاي پير و اديان، مذهب و عقايد مختلف بدان رسيده‌اند.

تکرار تمرینات مراقبه

انجام مدیتیشن چقدر زمان می‌برد؟ 

برای شروع انجام تمرين‌ات مراقبه، با زمان 20 دقيقه شروع كنيد و به تدريج آن را به يك ساعت برسانيد. اگر چه با لرزش بدن شديد مواجه می‌شويد، آن را كنترل كرده و انرژي خود را در درون حفظ كنيد. اگر روزي نيم ساعت مراقبه كنيد، قادر خواهيد بود با آرامش و قدرت معنوي با زندگي خود روبرو شويد. مدیتیشن قدرتمندترين داروي تقويتي ذهن و اعصاب است.

انجام مدیتیشن چقدر زمان می‌برد

چرا بايد مراقبه کنیم

ذهن به طور مداوم با خود مشغول گفتگو است. اتفاقات گذشته را بازآفريني مي‌كند، آن‌ها را به شكل نمايش بهتري دوباره كنار هم قرار مي‌دهد، براي آينده برنامه‌ريزي مي‌كند و جنبه‌هاي مثبت و منفي همه چيز را بررسي مي‌كند. با ‌آرام كردن هوشمندانه گردش‌هاي مداوم ذهن، گفتگوي دروني و تمركز بر روي اشيا مثبت و شورانگيز، مي‌توان كم كم حالت‌هاي روان را شناسايي كرده، به يك زندگي مفيدتر دست يافت. از راه مراقبه، فرد شاهد باز‌ي‌هاي ذهني خود مي‌شود. در مراحل اوليه همانگونه كه شاهد ظاهر شدن مداوم نفس دون هستيم، كار بیشتری به جز به دست آوردن درك آن نمي‌توانيم انجام دهيم. پس از مدتي بازي‌هاي نفس عادي مي‌شوند و كم كم آرامش را ترجيح مي‌دهيم در نتیجه ذهن باانگیزه و خالص‌تر می‌شود. وقتي نفس مهار مي‌شود، مي‌توانيم انرژي‌ها را به طور سازنده براي رشد فردي و خدمت به ديگران به كار بريم.

چرا باید مراقبه کنیم

مـــوانعی که باعث اختلال در انجام مـــراقبــه می‌شوند

بررسي دقيق و درك موانع اصلي موجود بر سر راه مراقبه، فرد جستجوگر را براي رويارويي با اين موانع و غلبه بر آنها آماده مي‌كند. با جديت، سخت‌كوشي و اراده‌اي قاطع مي‌توان تبديل به يك انسان معنوي بزرگ شد. راه مراقبه مملو از مشكلات و موانع است، اما هر چالشي ممكن است شاگرد يوگا را براي رسيدن به مراحل بالاتر موفقيت ترغيب كند.

 
1- موانع فيزيكی

الف) بي هدف پرسه زدن و سرگردان بودن 
انرژي بسياری به هدر مي‌رود، افراد زيادي حتي به مدت يك هفته هم نمي‌توانند در يك محل بمانند.

ب) قطع تمرين‌ها
شاگردان مي‌توانند با تغيير برنامه تمرينات خود، به ذهن كمي استراحت بدهند و براي آن تنوع ايجاد كنند اما هرگز نبايد برنامه تمرينات خود را به طور كل متوقف كنند. قطع تمرينات اشتباه بزرگي است. شاگردان مبتدي كه سرشار از اشتياق و شور هستند اغلب اميدوارند كه خيلي سريع به قابليت رواني دست يابند اما وقتي چنين اتفاقي نمي‌افتد نااميد مي‌شوند و تصميم مي‌گيرند تمرينات خود را متوقف كنند. تمرين و تكرار مراقبه بايد به طور مداوم ادامه داشته باشد، چرا كه بدون هيچ‌گونه انتظاري به تدريج به دست مي‌آيد. خلوص نيت، داشتن نظم و نهايتاً صبر و حوصله پيشرفت نهايي را تضمين مي‌كند.

ج) سلامتي و رژيم غذايی
همان‌طور كه كالبد فيزيكي و مادي از غذايي كه مي‌خوريم شكل گرفته است، ذهن هم از غذايي ظريف شكل گرفته است، اگر غذا ناخالص باشد ذهن هم ناخالص مي‌شود. غذا بايد ساده، سبك و مغزي باشد. غذاهاي آماده، عمل آورده شده و رقيق شده‌اي كه در سوپر ماركت‌ها وجود دارند در رژيم غذايي يوگا جايي ندارند.
عده زيادي از مردم بيش از مقدار لازم و فقط از روي عادت يا به خاطر احساس رضايت و خشنودي غذا مي‌خورند. رژيم غذايي غيرمتعادل، دليل اكثر بيماري‌هاي جوامع امروزي است. اگر فرد گرفتار دل‌درد و يا خواب‌آلودگي باشد نمي‌تواند مراقبه كند. فرد از دو ساعت قبل از انجام مراقبه نبايد غذا بخورد و اگر بخواهد در ساعات اوليه روز مراقبه كند غذاي شب او بايد سبك باشد.

د) تنبلی و خواب
خوابيدن براي اكثر مردم يك نياز رواني است و به كمك انجام مداوم مراقبه مي‌توان آن را به تدريج كاهش داد. معمولاً رخوت، بي‌حالي و افسردگي، شاگرداني را كه تازه به مراقبه روي آورده‌اند عذاب مي‌دهد. يك شاگرد جدي انجام دهنده مراقبه، براي تمرين خود برنامه روزانه درست مي‌كند. اگر اين رخوت براي فرد تبديل به مانع شود، فعاليتي كه نياز به فرزي و چالاكي دارد و يا امور خيريه مي‌تواند موقعيت او را اصلاح كند. فعاليت‌‌هاي جسماني، تعادل لازم براي مراقبه را نيز ايجاد مي‌كند.
فرد معمولاً هنگام مراقبه به اين فكر مي‌افتد كه آيا ذهن به عادت ديرينه خوابيدن پرداخته يا واقعاً مشغول مراقبه است. پاسخ اين سؤال به راحتي مشخص مي‌شود, هنگام مراقبه بدن احساس سبكي كرده و ذهن شاد است ولی هنگام خواب، بدن و پلك‌ها احساس سنگيني كرده و ذهن كسل و بي‌حال است. اگر فرد در حين مراقبه خوابش ببرد بايد اين مشكل را با پاشيدن آب سرد روي صورت، انجام تمرينات تنفسي يا ايستادن روي سر به مدت پنج دقيقه حل كرده، ذهن را به حالت هوشياري بازگرداند.

هـ ) گرفتاري‌ها و مسائل زندگی روزانه
معاشرت ناپسند و نامطلوب بسيار فاجعه‌آميز است و ذهن را با افكار بيهوده پر مي‌كند. مراقبه كننده بايد در مقابل عوامل مزاحم به دقت از خود محافظت كند. كساني كه دروغ مي‌گويند، دزدي مي‌كنند، حريص هستند يا غيبت مي‌كنند در زندگي فرد معنوي هيچ جايي ندارند. معاشرت ناپسند شامل تمام افراد و تمام چيزهايي است كه موجب شكل‌‌گيري افكار منفي مي‌شوند. محيط ناهنجار، كتاب‌ها و آهنگ‌هايي كه موجب ناخشنودي مي‌شوند، فيلم‌ها و برنامه‌هاي تلويزيوني كه به خشونت و شهوت‌راني مي‌پردازند، اين سرگرمي‌ها به جاي اين كه ذهن را متوجه درون كنند آن را به مسايل خارجي مشغول مي‌كنند.

و ) گفتگو‌های بيهوده 
حرف زدن زياد قدرت معنوي را از بين می‌برد.  پرحرفی، و بی‌بندوباری زبان، انرژي را هدر داده، فرد را ناآرام و در نتيجه توانايي انجام مراقبه را از دست مي‌دهد. عقلا كم حرف مي‌زنند و تنها آنچه را ضروري است بر زبان مي‌آورند. اما با همين صرف‌جويي در لغات حداكثر تأثير را بر ديگران مي‌گذارند. براي آرام كردن و تحت كنترل گرفتن ذهن روزي دو ساعت سعي كنيد مونا(Mouna) (سکوت) را رعايت كنيد. افراد متفكر در معرض خطر بحث و گفتگوي غير ضروري قرار دارند. استدلال خردمندانه كه براي پرسش متافيزيكي به كار مي‌رود مي‌تواند شاگرد را به آستانه شهود هدايت كند كه پس از اين نقطه، مسايل فوق طبيعي فراتر از قدرت منطق مي‌باشد.
عيب‌جويي باعث افزايش نگرش منفي ذهن مي‌شود و به تصفيه فردي كمك نمي‌كند. وقتي ذهن درگير اين‌گونه فعاليت‌هاست نمي‌تواند درون‌نگر باشد. نقايص ديگران را فراموش كنيد و در درجه اول به اصلاح خود بپردازيد.

ز) توجيه خود 
توجيه خود، علاوه بر ديگر خصوصيات آن چون ابراز وجود، لجاجت، تزوير و ريا (دروغ‌گويي) يكي از عوامل مضر براي بهبود تمركز است. وقتي اين ضعف‌ها در شخصيت فرد جا بيفتند، از بين بردنشان بسيار مشكل است، زيرا نفس پست هرگز به اشتباهات و نواقص خود اعتراف نمي‌كند.

ح) نداشتن معلم معنوی
راه معنويت راهي است پر زحمت و پرفراز و نشيب و تقريباً در هر قدم مملو از مشكلات و سختي‌ها. بهره‌گيري از راهنمايي‌هاي مربي كه خود آن مسير را قبلاً پيموده است ضروري مي‌باشد.

2- موانع ذهنی

الف) عصبانيت
آزردگي و عصبانيت مداوم بر سر مسايل جزيي و كم اهميت نشانه ضعف ذهني و روحي فرد است. با تقويت نيروي مقابل عصبانيت يعني صبر و بردباري مي‌توان بر اين ضعف غلبه كرد.
عصبانيت بر اثر تكرار تقويت مي‌شود، فرد با كنترل عصبانيت خود به تدريج نيروي اراده خود را تقويت مي‌كند. پرداختن به مراقبه به رفع عوامل و دلايل عصبانيت كمك مي‌كند، زيرا به تدريج ارزش‌ها و ديدگاه‌هاي فرد را تغيير مي‌دهد. اگر فرد ياد بگيرد در مقابل توهين و ناسزا آرامش خود را حفظ كند، مي‌تواند قبل از اين كه وسوسه‌ها و احساسات او شكل بگيرند آنها را راحت‌تر كنترل كند.

ب) افسردگی
افسردگي به دلايل مختلف در شاگردان مبتدي به وجود مي‌آيد. اين دلايل عبارتند از: تمايلات پيشين، تاثير موجودات اثيري، همنشين بد، روزهاي ابري و غيره. با يك پياده‌روي چالاكانه، دويدن در هواي تازه، خواندن آهنگ‌هاي الهي يا خواندن "ام" با صداي بلند مي‌توان با افسردگي مقابله كرد.

ج) ترديد
وقتي اعتقاد فرد متزلزل مي‌شود، وي در معرض خطر كاهش ميزان تلاش‌ها و ترك كامل تمرين‌ها و اعمال خود قرار مي‌گيرد. شاگرد وقتي با شك و ترديد رو به رو شود، فوراً بايد به سراغ معاشرت با افرادي برود كه از نظر معنوي آموزنده مي‌باشند. ست سنگ (Satsang) با افرادي كه ايمان و عقيده راسخ و مشخص دارند ترديد‌ها را از وجود فرد مي‌زدايد.
وقتي انتظارات يك شاگرد غير منطقي باشد ترديد حتماً در وجود او سر بر مي‌آورد . شاگردان مبتدي فكر مي‌كنند كه كونداليني خيلي زود بيدار مي‌شود و با شكل‌‌گيري نيروهاي رواني شكوفا مي‌شوند. با مطالعه كتب مذهبي، پرسش صحيح و استدلال مي‌توان ترديد را از بين برد.

د) حافظه، يا به يادآوردن وقايع گذشته 
نگاه به گذشته خاطرات را زنده مي‌كند و ذهن را از سادهانا دور مي‌كند و اين مساله در مورد روياپردازي هم صدق مي‌كند. عقلا هرگز به گذشته مراجعه نمي‌كنند، بلكه بر يكي شدن با وجود مطلق تمركز مي‌كنند.

هـ) ترس
به اشكال مختلف ظاهر مي‌شود. ترس از مرگ، از بيماري، از تنهايي و از معاشرين. تخيل با تحت اختيار گرفتن ذهن موجب آشفتگي ذهن مي‌شود و فرد را طعمه انواع ترس‌ها مي‌كند. ترس از انتقاد ديگران معمولاً مانعي است بر سر راه پيشرفت مراقبه شاگردان. ترس، توهم و خيالي بيش نيست. به كمك پرسش از خود، ايمان به عامل برتر و پرورش شهامت مي‌توان بر ترس غلبه كرد.

و) حرص و آز 
حرص سيري‌ناپذير است. ذهن را مضطرب مي‌كند و انواع ظريف متفاوتي دارد. كسي كه تشنه شهرت و قدرت است در مسير پيشرفت معنوي دلسرد مي‌شود. تمايل به تاسيس چندين آشرام بزرگ و داشتن هزاران پيرو هم نوعي حرص و طمع است. فرد بايد به طور مداوم انگيزه‌هاي خود را با دقت كامل كنترل و بررسي كند. شيفتگي، وابستگي و حرص به كمك پرسش از خود به طور جدي و مراقبه منظم نابود مي‌شود.

ز) نفرت 
نفرت ممكن است به‌طور موقت فروكش كند، اما مي‌تواند دوباره با نيرويي دو برابر ظاهر شود. تحقير، تعصب و تمسخر انواع مختلف نفرت هستند. نفرت ممكن است به شكل خصومت با مذهب يا فرقه يا ملتي ديگر ظاهر شود. نفرت در كالي يوگا(Kali Yuga) (عصر آهن) بسيار شايع مي‌باشد. خدمت بي‌شائبه به‌طور مداوم همراه با مراقبه در حكم پادزهر نفرت مي‌باشد.

ح) از دست دادن انرژی حياتی
براي پيشرفت جدي در مسايل معنوي، برهماچاريا (Brahmacharya) ضروري است. برهماچاريا يعني كنترل كامل همه حواس. تجرد به عنوان يك مفهوم مستقل، براي غربي‌ها ناآشناست. با اين حال براي كليه مذاهب جهان، مساله‌اي كهن و هميشگي است. مي‌گويند زماني فرد به 99 درصد از اهداف معنوي خود دست مي‌يابد كه بر تجربيات شهواني خود كنترل پيدا كند. اين كنترل، به دليل حسن رضايت خاطر و خشنودي حاصل از شهوت بسيار مشكل است. توليدمثل جز طبيعت ذاتي همه موجودات زنده است. پس از تنفس قوي‌ترين وسوسه در ذات موجودات شهوت است. در تجربه جنسي انرژي از بين مي‌رود. از راه برهماچاريا اين انرژي به قوي‌ترين نيروها يعني كونداليني شاكتي تبديل مي‌شود.

3- موانع عالی

اين موانع پس از عبور از موانع بر سر راه فرد ظاهر مي‌شوند.
الف) جاه‌طلبی و اميال
لذت توليد درد مي‌كند، همه‌چيز فانی است. نسبت به لذت‌هاي حسي و جنسي بي‌توجهي و بي‌اعتنايی کنيد و به تمايلات خود وابسته نباشيد.

ب ) غرور اخلاقی و معنوی
پيروان طريق معنويت ممكن است به خاطر اعمال پرهيزگارانه مشخص يا تجربيات مراقبه، به خود مغرور شوند. اگر فرد خود را چون قطره‌اي كوچك در اقيانوس برهمنی (Brahmic) بداند غرور و نفس دون به سختي در وجود او باقي مي‌ماند.

ج) رياكاری مذهبی
پيروان طريق معنويت گاهي پس از به دست آوردن چند تجربه يا چند نيرو گرفتار غرور اخلاقي و معنوي مي‌شوند. فرد ممكن است خود را از ديگران جدا كرده و با تحقير با آنها رفتار كند، اين نوع تكبر مانع بزرگي بر سر راه خودشناسي ايجاد كرده و بايد به طور كامل از ميان برداشته شود. تا زماني كه فرد گرفتار غرور و فخرفروشي است، دست كشيدن از نفس و رسيدن به تعالي ممكن نمي‌باشد. راه معنويت طولاني است و بزرگترين فضيلت اين راه خضوع است.

د) اسم و رسم و شهرت 
علاقه فرد براي رسيدن به شهرت نمودي از نفس پست است. پيرو طريق معنويت بايد با آگاهي دايمي نسبت به اين مسأله كه همه موجودات نمادهايي يكسان از وجود رباني هستند، خضوع را در خود پرورش دهد.

هـ) عنان گسيختگی (Elementals)
اين احساسات فرم‌هاي عجيب و غريب و ترسناكي هستند كه فرد به هنگام مراقبه معمولا با آنها مواجه مي‌شود. آن‌ها به منظور آزمايش قدرت و شجاعت وي ظاهر مي‌شوند. به ياد داشته باشيد كه مثبت هميشه بر منفي غلبه مي‌كند. بنابراين شجاعت ترس را كنار مي‌زند.

و ) تصاوير ذهنی
فرد ممكن است تصاويري از موجودات برتر، طبقه اثيري و .... ببيند. اگر رهرو طريق معنويت، ذهن خود را بر روي اين تصاوير متمركز كند آنها به عنوان يك مانع عمل مي‌كنند. اين تصاوير هم مثل ديگر اشكال خيالي مي‌آيند و مي‌روند. به خاطر داشته باشيد كه هدف شما از همه اشكال و تصاوير ذهني فراتر است. شما در جستجوي آگاهي كيهاني هستيد و نه چيزي كمتر. خود را از اين تصاوير بالاتر كشيده و به تلاش خود ادامه دهيد.

ز) سيدهی ها (نيروهای روانی)
برخي شاگردان اميد دارند كه نيروهاي رواني به‌دست آورند و اين انگيزه‌‌ها موجب وابستگي‌شان به اين نيروها مي‌شود (و اين يك نوع طمع معنوي است). از اين نيروها پرهيز كنيد. زيرا بدون استثنا تبديل به موانع مي‌شوند.
اگر فرد به طور منظم به تمركز ذهني و مراقبه بپردازد، اين نيروهاي رواني الزاماً به وجود مي‌آيند. اما اين نيرو‌ها نبايد صرف اهداف خودخواهانه يا مادي‌گرايانه شوند. هر عمل اشتباه، عكس‌العملي زيان‌بار به دنبال دارد و سوء استفاده‌، موجب صدمات معنوي و رواني مي‌شود. 

ح) كاشايا (Kashaya)
تاثير ظريف ايجاد شده در اثر لذت ممكن است ذهن را سرگرم سازد. بهترين روش براي مقابله با آن پرسش مداوم در مورد ذات خداوند و تلاش براي كسب خودشناسي است.

ط) راساوادا (Rasawada)
پيروان طريق معنويت اغلب سعادت فوق حسي ساويكالپا سامادهي (Savikalpa Samadhi) پست‌تر را تجربه مي‌كنند و تصور مي‌كنند كه به مقصد نهايي رسيده‌اند. فرد نبايد در اين مرحله متوقف شود. بلكه بايد تجربه خود را با توصيف افراد بزرگ و خردمنداني كه به آگاهي كيهاني رسيده‌اند مقايسه كند. پيرو طريق معنويت نبايد دلزده شود، بلكه بايد به تلاش خود ادامه دهد.

ی) توشيم آواست‌ها(Tooshim Avastha)
اين حالتي خنثي است كه در آن ذهن آرام مي‌گيرد. فرد ممكن است اين حالت را با سامادهي اشتباه بگيرد. فرد بايد با درون‌نگري دقيق و مراقبه جدي بر اين حالت فائق آيد.

ك) استبدها آواست‌ها (Stabdha Avastha)
اين حالت ذهني حالتي است از بهت و حسرت كه ناشي از ترس يا تعجب مي‌باشد. در اين حالت ذهن براي مراقبه سست است و آمادگي ندارد.

ل) آويكتام (Avyaktam)
اين حالت ذهني تهي است، آخرين مانع پيشروي فرد، يك تنهايي شديد. هر فردي بايد به تنهايي و با استفاده از شجاعت دروني خود از اين پوچي بيرون بيايد.
همواره حضور دروني و حاكم را به خاطر داشته باشيد. خود وجوديتان را بشناسيد به اميد آن كه شادي، سعادت، جاودانگي، آرامش، شكوه و عظمت همواره همراهتان باشد.
 

فواید مراقبه 

بالا رفتن عزت نفس به کمک مراقبه

1.بالا رفتن عزت نفس به کمک مراقبه

مراقبه به دو گونۀ خاص به ما کمک می‌کند تا عدم عزت‌نفس خود را به اعتماد به خود، پذیرش خود و باور به خود مبدل گردانیم. در ابتدا، مدیتیشن ما را توانا می‌سازد تا با خودمان ملاقات کرده، گپ و گفت زده و دوست شویم. ما باید بدانیم چه کسی هستیم و خودمان را همان‌گونه‌ای که هستیم، پذیرفته و در آغوش بگیریم. ما به‌زودی درمی‌یابیم که شک‌ها، ناامنی‌ها یا ترس‌های ما واقعاً سطحی بوده و اعتماد، شأن، کرامت و ارزش خود را بیشتر درک کنیم.
در مرحلۀ بعد همان‌طور که خود را پذیرفته و مشتاق محبت و عشق‌ورزی به تمام جوانب وجودی خود هستیم، ممکن است با تعجب به باور عمیق‌تری در وجود خود برسیم که به اشتباه در وجودمان نهادینه گشته و مرتب به ما می‌گوید که شایسته و لایق اینکه شاد و خوشبخت باشیم، نیستیم. لازم است به این باور برسیم که به‌اندازۀ کافی خوب هستیم و با این کار اصلاح عیوب درونی به صورت ناخودآگاه صورت خواهد پذیرفت. ما می‌توانیم مهربانی و محبت را جایگزین انکار خود و عدم عزت‌نفس کرده تا زمانی که چنین شکی مبدل به عشق گردد.
مدیتیشن ما را بیدار می‌کند تا با یکدیگر تعامل کنیم و به این باور برسیم که تنها نیستیم. ما هر کدام جزئی از این سیارۀ شگفت‌انگیز هستیم و هرچقدر خود را با محبت بیشتر شکوفا سازیم، کمتر بر روی نقاط ضعف و کاستی خود تمرکز خواهیم کرد. کشف این تعامل، ما را از مرحلۀ تمرکز بر خود به تمرکز بر دیگران رهنمون می‌سازد.

2.عشق‌ورزی به خود به کمک مراقبه

تمرکز خود را معطوف به قلبتان نمایید و همان‌طور که دم می‌گیرید، احساس کنید که قلبتان گشوده شده و منعطف می‌گردد. همان‌طور که بازدم می‌کنید، تنش و فشار را رها سازید.
اکنون تصویری از خود وارد قلبتان کنید و نام خود را تکرار نمایید و خود را به‌آرامی و ملایمت در قلبتان حفظ نمایید. در سکوت تکرار کنید؛ «من از خود ناباوری آزاد گشته‌ام تا خوشبخت و شاد باشم و همه‌چیز مطابق میل و به نفع من باشد».
به نفس کشیدن در قلب خود ادامه دهید، خود را با عشق در آغوش گرفته و این کلمات ر ا تکرار نمایید. این کار عشق و قدردانی عمیقی از خود را در وجودتان شکل می‌دهد.
هنگامی‌که احساس آمادگی کردید، نفس عمیقی کشیده و مدیتیشن خود را به پایان برسانید و برنامه‌ها و فعالیت‌های روزانۀ خود را دنبال نمایید.
شما موجود بی‌نظیر و فوق‌العاده‌ای هستید. شما قادر هستید تا در این دنیا تغییری زیبا ایجاد کنید. آن‌کسی باشید که رویای آن را در سر دارید و همیشه می‌خواستید که باشید. با هر موفقیتی به خود ارزش و اعتبار بدهید. خودتان را دلیل اصلی تمام موفقیت‌هایتان بدانید.

روش‌هایی برای رسیدن به یقین بیشتر در یوگا و مدیتیشن

رسیدن به یقین و شفافیت در دنیای مدرن امروزی هر روز دشوارتر می‌شود. به‌نظر می‌آید یوگی‌ها باید در میان طیف گسترده‌ای از سبک‌های مختلف یوگا، آموزش مدیتیشن و فلسفه‌های متعددی که در این زمینه وجود دارد، سرندی بردارد، سره را از ناسره جدا کند و راهش را در این میان پیدا کند. اما این مشکل به چشم برهم‌زدنی رفع می‌شود. مثل وقتی در جنگلی گم می‌شوید، آن جنگل هرچقدر هم انبوه و تاریک باشد، تنها با شعلۀ یک شمع از راه دور هم می‌توانید راه‌تان را پیدا کنید و نجات یابید.

رسیدن به یقین بیشتر در یوگا و مدیتیشن

1. اهمیت تمرین مداوم

درک و تجربۀ لایه‌های ظریف یوگا و مدیتیشن در یک مدت زمان کوتاه، امری ناممکن است.

2.از واژه‌‌های معنوی خودتان را گم نکنید

از گذشته‌های دور، اساتید یوگا و مدیتیشن برای انتقال شکل زندگی و نگرش‌‌شان به جهانیان، به زبان و واژگانی برای خود نیاز داشتند. وقتی بودا برای اولین بار به روشن‌بینی رسید، برای اولین بار برای شاگردهای قبلی مکتب زاهدانه‌اش سخنرانی کرد.می‌گویند وقتی داشت جزییات «سامادهی» را برای آن‌ها توضیح می‌داد، به نظر رسید شاگردانش دچار کژفهمی شده‌‌اند و انگار از کلمه‌ای که او به زبان آورده بود، چیزی نفهمیده بودند. این مساله باعث شد بودا راهکارهای خلاقانه‌ای به‌وجود آورد. او واژگان جدیدی ابداع کرد و نامش را واژگان «روشن‌بینی» گذاشت. خبر این اتفاق به سرعت در سراسر هند پخش شد.

این چالش برای هر معلم روشن‌بینی که می‌خواهد یافته‌هایش را با جهانیان به اشتراک بگذارد، ممکن است اتفاق بیفتد. هر معلم برای این‌که بتواند در مستمعینش شوق و اشتیاق ایجاد کند، باید به این درک و شناخت برسد و واژگانش را به روز کند. این الگو در طی اعصار تکرار شده و تا به امروز ادامه یافته است. حالا یوگی‌های امروز میان کلمات «خودآگاهی»، «روشن‌ضمیری»، «بیداری کندالینی» و «چاکراگشایی» این سو و آن سو کشیده می‌شوند.

من همیشه به شاگردانم یادآوری می‌کنم کلمات و واژه‌هایی که برای بیان حالات معنوی به‌کار می‌رود تنها از لحاظ لغوی با هم متفاوتند و همه‌شان به یک چیز واحد اشاره دارند. درک همین نکته می‌تواند آن‌ها را از سردرگمی و دستپاچگی بیرون آورد.

رسیدن به یقین بیشتر در مدیتیشن

3.خودداری از انداره‌گیری و تعیین پیشرفت معنوی

معمولا ما سطح پیشرفت معنوی‌مان را با دیگران مقایسه می‌کنیم. این نیز یکی دیگر از الگوهای مخرب ذهنی است. شما در درون، همان‌گونه که هستید انسان‌های عالی، کامل و جامعی هستید. تنها دستاورد در یوگا این است که به این درک برسید و البته این درک به هیچ تمرین خاصی نیاز ندارد.

4.مطالعۀ تاریخچه و اهداف یوگا

در آغاز، تنها یک حرکت یوگا وجود داشت: نشستن آرام و ساکت به‌صورت چهارزانو بر زمین.

در گذر زمان اساتید قدیمی به روش‌هایی برای شل کردن بدن شاگردان نیاز پیدا کردند تا بتوانند به وضعیت نشستۀ آرام بازگردند و گفته می‌شود دلیل به‌وجود آمدن سایر حرکات یوگا نیز همین نیاز بوده است. یوگی‌های دوران قدیم را تصور کنید که هزاران سال پیش در حالت نشسته مشغول مدیتیشن هستند و ناگهان یکی از شاگردان مبتدی دچار گرفتگی عضلۀ پا می‌شود. استاد از روی مهربانی و دلسوزی با شاگردش در این باره حرف می‌زند و برای ایجاد کشش آن قسمت از بدن، دستورات ساده‌ای به او می‌دهد تا این‌که دیگر از آن نوع گرفتگی‌ها برایش پیش نمی‌آید. این روند شکل‌گیری حرکات مختلف یوگا در دوران باستان بوده است. و حالا هزاران سال بعد به دنیای کاملاً متفاوتی می‌رسیم که در حال حاضر داریم در آن زندگی می‌کنیم. حالا یوگی‌ها زیر فشارها و محرک‌هایی به مراتب شدیدتر از دوران باستان هستند. نیاز به واکنش مناسب در برابر این فشارها همان چیزی است که اساتیدی چون یوگی‌بهاجان۱، پاتابی جویس۲ و بی‌.کی.‌اس آیینگر۳ در شکل‌دهی سیستم‌های جدید یوگا در جهان از آن الهام گرفته‌اند.
به‌عنوان کسی که در حوزۀ یوگا فعالیت دارید برای اینکه به شفافیت و روشنی برسید، هیچ‌گاه نباید خودتان را با سبک‌های مختلف یوگا سردرگم کنید، بلکه باید به یاد داشته باشید این‌ها سبک‌های متفاوتی هستند که افراد را به یک نقطه می‌رسانند و آن هم نشستنِ آرام (یعنی تجربۀ آرامش در زندگی) است. هرچه باشد، مدیتیشن جوهرۀ اصلی تمرین یوگاست. درک همین نکته به شما کمک می‌کند به فهم کاملاً روشنی در مورد هدف و نیت اصلی تمرینات روزانه‌تان برسید.

مطالعه‌ی تاریخچه و اهداف یوگا

5- کاهش تعداد عوامل تأثیرگذار در زندگی

اگر تحت‌تأثیر عوامل معنوی زیادی باشید، دیگر نمی‌‌توانید در مدیتیشن‌تان عمیق شوید. به‌جای اینکه دائماً به‌دنبال مربی‌های تازه بگردید، پیشنهاد می‌کنم در آموزش‌های مربی‌ای که قلب‌تان به‌طور طبیعی به سمتش کشیده می‌شود (چه زنده و چه مرده) عمیق‌تر شوید. وقت بیش‌تری را با کلامش بگذرانید و بگذارید آن کلمات در لایه‌های درونی افکار و اعمال‌تان نفوذ کند. آنگاه اتفاق زیبایی در انتظارتان خواهد بود.

برای اطلاعات بیشتر در مورد کلاس یوگا و زمان برگزاری کلاس ها، به صفحه اصلی باشگاه دانش یوگا مراجعه کنید.

اشتراک :
دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
امتیاز: